Examkin

Soru

Zorluk: ZorYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası’nda düzenlenen “Mahkemelerin Bağımsızlığı” ve “Hâkimlik ve Savcılık Teminatı” ilkeleri ışığında, yargı yetkisinin kullanılması ve yargı mensuplarının statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; ancak idari makamlar kamu düzeninin korunması amacıyla kesinleşmiş bir kararın yerine getirilmesini makul bir süre geciktirebilir.Cevap
  2. B
    Bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması durumu, o kadroda görev yapan hâkim ve savcıların aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun bırakılmasına gerekçe oluşturamaz.
  3. C
    Yasama Meclisinde, görülmekte olan bir davanın içeriğine ilişkin soru sorulması, görüşme yapılması veya herhangi bir beyanda bulunulması anayasal olarak yasaklanmıştır.
  4. D
    Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı olsalar da; bu durum onların yargı yetkisini kullanırken Bakanlıktan talimat alabilecekleri anlamına gelmez.
  5. E
    Hâkimler ve savcılar kendileri istemedikçe Anayasa'da gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamazlar; ancak bir suçtan dolayı mahkûmiyet almaları veya sağlık sorunları gibi anayasal istisnalar saklıdır.

Cevap

İdarenin mahkeme kararlarının yerine getirilmesini kamu yararı gerekçesiyle dahi olsa geciktirebileceği ifadesi yanlıştır; çünkü Anayasa mahkeme kararlarının geciktirilmesini kesin olarak yasaklamıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, idarenin kamu düzeni gerekçesiyle mahkeme kararlarını geciktirebileceğini iddia etmektedir. Oysa Anayasa'nın 138138. maddesinin son fıkrası, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğunu, bu kararları hiçbir suretle değiştiremeyeceğini ve yerine getirilmesini geciktiremeyeceğini açıkça belirtmiştir. Burada idareye herhangi bir erteleme veya takdir yetkisi tanınmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 138138. maddesini analiz et.
Yargı bağımsızlığı gereği; hiçbir makamın emir veremeyeceği ve idarenin mahkeme kararlarını geciktiremeyeceği kuralına ulaşılır.
Anayasa, yargı kararlarının otoritesini korumak için idareye herhangi bir takdir yetkisi veya erteleme hakkı tanımamıştır.
2
139139. maddedeki hâkimlik teminatını değerlendir.
Hâkimlerin azlolunamayacağı, kadro kaldırılsa bile mali haklarının korunacağı ve emeklilik yaşının güvence altında olduğu doğrulanır.
Teminatın amacı, hâkimlerin dış baskılardan korkmadan karar verebilmesini sağlamaktır.
3
Seçeneklerdeki 'istisna' ve 'mutlak kurallar' arasındaki farkı ayırt et.
Kararların uygulanmasında idareye tanınan 'makul süre' veya 'geciktirme' gibi ifadelerin anayasal bir dayanağı olmadığı saptanır.
Hukuk devletinde yargı kararlarının derhal uygulanması esastır.

Anahtar Kavram

Mahkeme Kararlarının Uygulanma Zorunluluğu ve Geciktirilemezliği

İpuçları

1
Anayasa'nın 138138. maddesinin son fıkrasındaki 'geciktirememe' kuralına odaklanın.
2
Hukuk devletinde yargı kararlarının idare tarafından 'kamu yararı' bahanesiyle dahi ertelenip ertelenemeyeceğini düşünün.
3
Anayasa, mahkeme kararlarının yerine getirilmesi konusunda idareye sıfır tolerans tanımıştır; herhangi bir istisnai geciktirme yetkisi bulunmamaktadır.

Daha Fazla Pratik

Anayasa Mahkemesi kararlarının yasama, yürütme ve yargı organlarını bağlayıcılığı ile Article 138138 arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

Bu konudan daha fazla soru