Soru

Zorluk: ZorTürkiye'de Nem ve Yağış

Türkiye'de nemlilik ve yağış özellikleri üzerinde sıcaklık ve yükselti faktörleri belirleyici bir rol oynar. Aşağıdaki tabloda, deniz seviyesinden iç kesimlere ve yükseklere doğru hareket eden bir hava kütlesinin üç farklı merkezdeki anlık verileri gösterilmiştir:

MerkezYükselti (mm)Sıcaklık (∘C^\circ C)Mutlak Nem (g/m3g/m^3)
I5050141410,210,2
II11001100667,17,1
III21502150−2-24,64,6

Tablodaki veriler ve Türkiye'nin iklim koşulları dikkate alındığında, bu merkezlerdeki nem durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

(Not: Havanın 14∘C14^\circ C'de nem taşıma kapasitesi 12,112,1 g/m3g/m^3, 6∘C6^\circ C'de 7,37,3 g/m3g/m^3, −2∘C-2^\circ C'de ise 4,14,1 g/m3g/m^3'tür.)

  1. A
    I. merkezde bağıl nem oranı %100\%100'ün üzerindedir ve yağış başlamıştır.
  2. B
    II. merkezdeki nem açığı miktarı, I. merkezdeki nem açığından daha fazladır.
  3. III. merkezde hava kütlesi doyma noktasına ulaşmış ve yoğunlaşma gerçekleşmiştir.Cevap
  4. D
    Yükselti arttığı için merkezlerin tamamında maksimum nem kapasitesi artış göstermiştir.
  5. E
    Bağıl nem oranının en düşük olduğu merkez II. merkez olarak tespit edilmiştir.

Cevap

III. merkezde hava kütlesinin mutlak nem miktarının maksimum nem kapasitesini aşması, havanın doyma noktasına ulaştığını ve yoğunlaşmanın başladığını kanıtlar.
Verilen değerlere göre III. merkezde bulunan hava kütlesinin mutlak nemi (4,64,6 g/m3g/m^3), o sıcaklıktaki taşıma kapasitesi olan maksimum nemden (4,14,1 g/m3g/m^3) daha fazladır. Bu durum bağıl nemin %100\%100'ü aşması anlamına gelir ve fiziksel olarak havanın içindeki nemin bir kısmının yoğunlaşarak sıvı veya katı hale geçmesini (yağış) zorunlu kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Merkezlerdeki nem açığını hesapla.
I: 1,91,9 g/m3g/m^3, II: 0,20,2 g/m3g/m^3, III: −0,5-0,5 g/m3g/m^3 (fazlalık).
Havanın doyması için ne kadar neme ihtiyacı olduğunu veya doyma sınırını ne kadar geçtiğini bulmak gerekir.
2
III. merkezdeki durumu analiz et.
Mutlak nem (4,64,6) > Maksimum nem (4,14,1).
Mutlak nemin maksimum nemden fazla olması havanın taşıyabileceğinden fazla nem barındırdığını ve bu fazlalığın yoğunlaşacağını gösterir.
3
Yoğunlaşma ve yağış şartını kontrol et.
Bağıl nem %100\%100'ü geçmiştir.
Hava doyma noktasını geçtiğinde bulut oluşumu ve yağış başlar.

Anahtar Kavram

Bağıl Nem ve Doyma Noktası İlişkisi

İpuçları

1
Bir hava kütlesinin doyma noktasına ulaşması için mutlak neminin maksimum nemine eşit veya ondan büyük olması gerekir.
2
Sıcaklık düştükçe havanın hacmi daralır ve nem taşıma kapasitesi (maksimum nem) azalır. Bu durum bağıl nemi artırır.

Daha Fazla Pratik

Farklı sıcaklıktaki iki hava kütlesinin karışması durumunda oluşacak sis veya yağış ihtimallerini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla