Soru

Zorluk: ZorMilletler Cemiyetine Giriş

Milletler Cemiyeti’nin (Cemiyet-i Akvam) tüzüğüne göre bir devletin üyeliği için yazılı müracaat şartı aranırken, Türkiye Cumhuriyeti’nin 1932 yılındaki katılım süreci bu genel kuralın dışında kalarak farklı bir usulde gerçekleşmiştir.

Türkiye’nin bu örgüte dahil olma şekliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, dönemin diplomatik teamülleri içindeki bu istisnai durumu ve Türkiye’ye verilen önemi kanıtlar niteliktedir?

  1. Yazılı bir başvuru yapmaksızın, İspanya’nın teklifi ve Yunanistan’ın desteğiyle cemiyet tarafından üyeliğe davet edilmesiCevap
  2. B
    1923 yılında Lozan Antlaşması’nın imzalanmasının ardından cemiyetin 'daimi konsey' üyeliğine doğrudan getirilmesi
  3. C
    1934 yılında Balkan Antantı’nın kurulmasına öncülük etmesi karşılığında cemiyet tüzüğünden muaf tutularak üyeliğe alınması
  4. D
    1936’da Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar Komisyonu’nun kaldırılması sürecinde cemiyetin tam desteğini alarak üye yapılması
  5. E
    1939’da Hatay’ın anavatana katılması sürecinde Fransa ile yapılan görüşmelerde cemiyetin arabuluculuğu sayesinde kurucu üye sayılması

Cevap

Türkiye Cumhuriyeti, 1932 yılında Milletler Cemiyeti'ne yazılı bir başvuru yapmadan, İspanya'nın teklifi ve Yunanistan'ın desteğiyle davet edilerek katılan ilk ve tek devlettir.
Milletler Cemiyeti tüzüğü normalde yazılı başvuru şartı koşmasına rağmen, Türkiye Cumhuriyeti 18 Temmuz 1932 tarihinde İspanya'nın daveti ve Yunanistan'ın desteğiyle cemiyete çağrılmıştır. Bu durum Türkiye'nin 'davet edilen ilk devlet' olması hasebiyle uluslararası siyasetteki gücünü simgeler.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin 1930'lu yıllardaki dış politika yönelimini belirle.
Türkiye, 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi doğrultusunda barışçı bir politika izleyerek uluslararası örgütlerde yer alma kararı almıştır.
Musul Sorunu sonrası cemiyete olan güvensizliğin, dünya barışına katkı sağlama amacıyla yerini iş birliğine bırakması gerekir.
2
Cemiyet-i Akvam'a giriş tarihindeki (1932) diplomatik gelişmeleri analiz et.
Normalde yazılı başvuru gerekirken, Türkiye'nin uluslararası prestiji nedeniyle bu kural esnetilmiştir.
Türkiye'nin cemiyete girmek için 'yalvaran' değil, 'davet edilen' konumda olması diplomatik bir başarıdır.
3
Katılım usulündeki tarafları tespit et.
İspanya'nın teklifi ve Yunanistan'ın desteğiyle genel kurul kararı alınmıştır.
Eski bir rakip olan Yunanistan'ın desteği, Balkanlar'daki dostluk politikasının sonucudur.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne davet usulüyle (İspanya ve Yunanistan desteğiyle) katılımı.

İpuçları

1
Türkiye'nin cemiyete girişi, tüzükte yazan 'yazılı başvuru' yöntemiyle olmamıştır.
2
Türkiye, uluslararası barışa verdiği önem nedeniyle bir Avrupa ve bir Balkan devleti tarafından ortaklaşa önerilmiştir.
3
1932'deki bu katılımda İspanya teklif sunmuş, Yunanistan ise bu teklifi desteklemiştir.

Daha Fazla Pratik

Balkan Antantı ve Sadabat Paktı'nın kuruluş tarihlerini ve üye devletlerini Milletler Cemiyeti üyeliği kronolojisiyle karşılaştırarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla