Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

19821982 Anayasası’nda düzenlenen soyut norm denetimi (iptal davası) rejiminde; dava açmaya yetkili süjeler, denetim gerekçeleri (şekil/esas) ve hak düşürücü süreler arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Anayasa değişikliklerine karşı sadece şekil bozukluğu iddiasıyla iptal davası açılabilir ve bu yetki yalnızca Cumhurbaşkanı ile TBMMTBMM üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekillerine tanınmıştır.
  2. TBMMTBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu; kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve İçtüzüğün hem şekil hem de esas bakımından Anayasa’ya aykırılığı iddiasıyla iptal davası açabilir.Cevap
  3. C
    Kanunların şekil bakımından denetlenmesi talebi, ilgili kanunun Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren 1010 gün geçtikten sonra yapılamaz.
  4. D
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı, hem şekil hem de esas bakımından aykırılık iddiasıyla yayımdan itibaren 6060 gün içinde iptal davası açılması mümkündür.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi, kanunların ve anayasa değişikliklerinin şekil bozukluğuna dayalı iptal davalarını diğer işlerden öncelikle inceleyip karara bağlamakla yükümlüdür.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubunun kanunların şekil bakımından iptalini isteyebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 148148. maddesi uyarınca; kanunların 'şekil' bakımından denetlenmesi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMMTBMM üyelerinin beşte biri tarafından istenebilir. Siyasi parti grupları kanunların esas aykırılığı için dava açabilirken, şekil aykırılığı için dava açma yetkisine sahip değildir. Ancak aynı gruplar CBCB kararnameleri ve İçtüzük için hem şekil hem esas davası açabilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açmaya yetkili süjeleri (Cumhurbaşkanı, siyasi parti grupları, milletvekilleri) belirle.
Genel yetki (Madde 150) ile özel sınırlamalar (Madde 148) arasındaki fark tespit edildi.
Anayasa, bazı norm ve gerekçeler için yetkili listesini daraltmıştır.
2
Kanunların denetim gerekçelerini (şekil vs. esas) ayır.
Kanunların 'esas' denetimi için grupların yetkili olduğu, ancak 'şekil' denetimi için yetkili olmadıkları görüldü.
Anayasa Madde 148, kanunların şekil denetimini sadece Cumhurbaşkanı ve milletvekillerine hasretmiştir.
3
Siyasi parti gruplarının diğer normlardaki yetkisini kontrol et.
Gruplar; Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve İçtüzük için hem şekil hem esas davası açabilir.
Kararnameler ve İçtüzük için Madde 148'de özel bir kısıtlama bulunmamaktadır.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetiminde Yetki ve Gerekçe Sınırlaması

İpuçları

1
Anayasa'nın 148. maddesindeki 'şekil denetimi' ile 150. maddesindeki 'genel yetki' arasındaki istisnai ilişkiye odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Kanunların şekil bakımından denetiminin kapsamını (son oylama, nitelikli çoğunluk) ve bu denetimin hangi anayasal değişiklik ile daraltıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası)

Bu konudan daha fazla soru