Osmanlı Devleti'nde 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı (Gülhane Hatt-ı Hümayunu), padişahın kendi yetkilerini kanun gücüyle sınırlandırmayı kabul etmesi bakımından Türk anayasal tarihinde bir dönüm noktasıdır. Fermanda yer alan can, mal ve namus güvenliğinin devlet güvencesine alınması ve vergi adaletinin sağlanması gibi vaatlerin, din ayrımı yapılmaksızın tüm Osmanlı tebaasına tanınmış olması dikkat çekicidir.
Buna göre Tanzimat Fermanı'nın getirdiği bu yenilikler, aşağıdaki anayasal ilkelerden hangisinin ilk kez sistemli bir şekilde vurgulandığını kanıtlar?
- Kanun önünde eşitlik ve kişi dokunulmazlığıCevap
- BMilli egemenlik ve genel oy ilkesi
- CYasama yetkisinin halk temsilcilerine devri
- DKuvvetler ayrılığı ve tam yargı bağımsızlığı
- EPadişahın yürütme yetkisinin tamamen kaldırılması
Cevap
Tanzimat Fermanı ile getirilen düzenlemeler kanun önünde eşitlik ve kişi dokunulmazlığı ilkesini temsil eder.
Tanzimat Fermanı, padişahın kendi yetkilerini kanun gücüyle sınırlandırdığı (otolimitasyon) ve din farkı gözetmeksizin herkese temel haklar tanıdığı için 'kanun önünde eşitlik' ve 'kişi dokunulmazlığı' ilkelerinin Türk hukuk sistemindeki ilk sistemli belgesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Tanzimat Fermanı ve Hukukun Üstünlüğü
İpuçları
1
Fermanda hakların sadece Müslümanlar için değil, 'tüm tebaa' için geçerli sayılmasına odaklanın.
2
'Can, mal ve namus güvenliği' ifadeleri bireyin devlete karşı korunmasını ifade eder.
3
Padişahın kanunlara uyma sözü vermesi, hukuk devletine geçişin ve hukuki eşitliğin başlangıcıdır.
Daha Fazla Pratik
Islahat Fermanı'nın (1856) özellikle azınlık hakları konusundaki genişletmelerini Tanzimat Fermanı ile kıyaslayarak farklarını çalışabilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Tanzimat Fermanı'nı 'Hukuk Devleti' yolundaki bir adım, Sened-i İttifak'ı ise bir 'Anayasalcılık' adımı (sözleşme) olarak kodlayarak aradaki farkı görebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s