Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası'nın "Mahkemelerin bağımsızlığı" ve "Hâkimlik ve savcılık teminatı" başlıkları altında düzenlenen hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; yargı organlarının korunması, işleyişi ve kişisel güvenceler hakkında aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez, telkin ve tavsiyede bulunamaz.
  2. B
    Hâkimler ve savcılar, bir mahkemenin veya kadronun kaldırılması sebebiyle de olsa, aylık, ödenek ve diğer özlük haklarından yoksun kılınamazlar.
  3. Hâkimlik ve savcılık teminatı gereği; meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler de dahil olmak üzere, hiçbir hâkim kendi rızası olmaksızın emeklilik yaşından önce görevden uzaklaştırılamaz.Cevap
  4. D
    Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.
  5. E
    Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.

Cevap

Hâkimlik ve savcılık teminatı mutlak değildir; suç işlenmesi, sağlık sorunları veya mesleğe uygunsuzluk hallerinde kişinin rızası aranmaksızın meslekten çıkarma mümkündür.
Anayasa'nın 139139. maddesinde yer alan 'Hâkimlik ve savcılık teminatı' hükmüne göre; hâkimler ve savcılar azlolunamaz ve kendileri istemedikçe 6565 yaşından önce emekliye ayrılamazlar. Ancak aynı madde, bu kuralın istisnalarını da belirlemiştir. Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan hüküm giyenler, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesinleşenler veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler (disiplin süreci sonucunda) bu teminatın dışındadır. Dolayısıyla, meslekte kalması uygun görülmeyen birinin rızası olmasa dahi görevden uzaklaştırılması anayasal olarak mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
19821982 Anayasası'nın 138138. ve 139139. maddeleri incelenmelidir.
Bağımsızlık ve teminat esasları belirlenir.
Yargı yetkisinin sınırlarını ve güvencelerini anlamak için temel yasal dayanak budur.
2
Hâkimlik ve savcılık teminatının (Madde 139139) istisnaları analiz edilmelidir.
Azledilememe ve emeklilik yaşı güvencesinin sınırsız olmadığı görülür.
Anayasa metni, 'Ancak...' diyerek belirli durumlarda teminatın dışına çıkılabileceğini açıkça belirtir.
3
Meslekte kalmanın uygun olmadığına dair karar (HSK kararı) durumundaki uygulamaya bakılmalıdır.
Bu durumun azledilememe kuralının istisnalarından biri olduğu saptanır.
Yargı etiği ve disiplini gereği, mesleki yeterliliğini kaybedenlerin teminattan yararlanmaya devam edemeyeceği hükme bağlanmıştır.
4
Seçeneklerdeki ifadelerle anayasal istisnalar karşılaştırılmalıdır.
Güvencenin 'hiçbir şekilde' bozulmayacağını iddia eden ifadenin yanlış olduğu ortaya çıkar.
Hukuk kurallarında genel ilkelerin her zaman meşru ve yasal istisnaları mevcuttur.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatının İstisnaları

İpuçları

1
Anayasa'daki 'teminat' maddesinin (m. 139) sonundaki 'Ancak...' ile başlayan cümleye odaklanın.
2
Hâkimlerin azledilemezliği kuralının disiplin suçları veya sağlık sorunları durumunda bir sınırı olup olmadığını düşünün.
3
Bir hâkim ağır bir suç işlediğinde veya akıl sağlığını kaybettiğinde dahi 6565 yaşına kadar görevde tutulması hukuken mantıklı mıdır?

Daha Fazla Pratik

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısını ve disiplin cezalarına karşı yargı yolunun açık olup olmadığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

Bu konudan daha fazla soru