Soru

Zorluk: Çok zorİdarenin Sorumluluğu

Bir kamu araştırma laboratuvarında yürütülen yüksek riskli biyolojik deneyler sırasında, tesisin tüm periyodik bakımları eksiksiz yapılmış olmasına rağmen, havalandırma sistemindeki öngörülemeyen ve idarenin iç işleyişinden kaynaklanan bir metal yorgunluğu nedeniyle sızıntı meydana gelmiş ve çevre sakinleri maddi zarara uğramıştır. Yapılan incelemede idarenin organizasyonunda veya personelinde herhangi bir ihmal (kusur) bulunmadığı kesinleşmiştir. Bu olayda idarenin hukuki sorumluluğu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Meydana gelen olay 'beklenmeyen hal' niteliğindedir; bu durum idarenin hizmet kusurunu ortadan kaldırsa da, faaliyetin niteliği gereği 'risk ilkesi' uyarınca idarenin kusursuz sorumluluğu devam eder.Cevap
  2. B
    Söz konusu sızıntı 'mücbir sebep' teşkil ettiği için idarenin hem kusura dayalı hem de kusursuz sorumluluğu tamamen ortadan kalkar.
  3. C
    İdarenin herhangi bir ihmalinin veya hatasının bulunmadığı kanıtlandığından, hukuk devleti ilkesi gereği herhangi bir tazminat ödenmesi söz konusu olamaz.
  4. D
    Meydana gelen zarar, 'sosyal risk ilkesi' kapsamında değerlendirilerek idare tarafından kusursuz sorumluluk esaslarına göre tazmin edilir.
  5. E
    Zarar, 'kamu külfetleri karşısında eşitlik' ilkesi uyarınca idarenin haklı ve hukuka uygun bir işleminden doğduğu için tazmin edilmelidir.

Cevap

Meydana gelen olayın idarenin iç işleyişinden kaynaklanması nedeniyle 'beklenmeyen hal' olarak kabul edilmesi, idarenin hizmet kusurunu ortadan kaldırsa da tehlikeli faaliyetlerden kaynaklanan 'risk ilkesi' uyarınca kusursuz sorumluluğunun devam etmesini sağlar.
Doğru seçenek, olayı 'beklenmeyen hal' olarak tanımlayıp, bu durumun hizmet kusurunu kaldırdığını ancak riskli faaliyet nedeniyle 'risk ilkesi' uyarınca sorumluluğun devam ettiğini belirten ifadedir. İdare hukukunda, idarenin yürüttüğü faaliyet tehlikeli (nükleer santral, mühimmat deposu, biyolojik laboratuvar vb.) ise, idare kusuru olmasa dahi zarar ile eylem arasında illiyet bağı olduğu sürece sorumludur. Beklenmeyen hal, mücbir sebepten farklı olarak illiyet bağını tamamen kesmez; sadece idarenin ihmali olmadığını kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini (mücbir sebep mi, beklenmeyen hal mi) analiz etme.
Olay idarenin iç bünyesinden (metal yorgunluğu) kaynaklandığı için 'dışsallık' yoktur; dolayısıyla mücbir sebep değil, 'beklenmeyen hal'dir.
Mücbir sebep için olayın idarenin tamamen dışından (deprem, sel gibi) gelmesi gerekir.
2
Beklenmeyen halin idarenin sorumluluğuna etkisini değerlendirme.
Beklenmeyen hal, idarenin 'hizmet kusuru'nu (ihmalini) ortadan kaldırır ancak illiyet bağını tamamen kesmez.
İdarenin kontrolü altındaki bir alanda gerçekleşen içsel aksaklıklar kusuru silebilir ama sorumluluğu her zaman kaldırmaz.
3
Faaliyetin türüne göre 'Kusursuz Sorumluluk' denetimi yapma.
Laboratuvarın 'yüksek riskli' faaliyet yürütmesi nedeniyle 'Risk İlkesi' devreye girer.
Tehlikeli araç veya yöntem kullanan idare, hiçbir kusuru olmasa dahi bu tehlikeden doğan zararları tazmin etmekle yükümlüdür.

Anahtar Kavram

İdarenin Kusursuz Sorumluluğu (Risk İlkesi) ve Sorumluluğu Kaldıran Haller

İpuçları

1
Bir olayın 'mücbir sebep' sayılabilmesi için idarenin tamamen dışında gelişmesi (dışsallık) gerektiğini unutmayın.
2
İdarenin kusurunun olmaması (hizmet kusuru yokluğu), her zaman sorumluluktan kurtulacağı anlamına gelmez; faaliyetin tehlike düzeyine bakın.
3
Beklenmeyen haller içseldir ve hizmet kusurunu kaldırsa da, 'Risk İlkesi' uyarınca kusursuz sorumluluk devam eder.

Daha Fazla Pratik

Mücbir sebep, beklenmeyen hal ve sosyal risk arasındaki farkları tablo üzerinde çalışarak pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla