Soru

Zorluk: Zorİdari İşlemler

İdare hukukunda, idarenin tesis ettiği hukuka aykırı bir "yararlandırıcı" (lehe) işlemi geri alma yetkisi belirli kurallara ve süre sınırlarına bağlanmıştır. Genel kural olarak bu tür işlemler ancak dava açma süresi içinde geri alınabilirken, bazı istisnai durumlarda bu süre sınırı uygulanmamaktadır.

Bir kamu kurumunda 8 yıl boyunca görev yapan bir memurun, işe giriş aşamasında sunduğu mezuniyet belgesinin sahte olduğunun idarece sonradan tespit edilmesi durumunda; idarenin bu atama işlemini geri alması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İlgilinin hilesi veya yalan beyanı söz konusu olduğu için idare, hukuka aykırı işlemi herhangi bir süre sınırı olmaksızın her zaman geri alabilir.Cevap
  2. B
    Atama işlemi yararlandırıcı bir işlem niteliğinde olduğundan, 60 günlük dava açma süresi geçtikten sonra idare tarafından hiçbir şekilde geri alınamaz.
  3. C
    İşlem üzerinden uzun süre geçtiği için idare işlemi geri alamaz; ancak disiplin soruşturması neticesinde memuru görevden ihraç edebilir.
  4. D
    İdari işlemin geri alınabilmesi için sahte belge kullanımının mutlaka bir ceza mahkemesi kararıyla kesinleşmiş olması şarttır.
  5. E
    İdare bu işlemi ancak 'yokluk' ile malul ise geri alabilir; hileli işlemler ise işlemin tesisinden itibaren en geç 1 yıl içinde geri alınmalıdır.

Cevap

İlgilinin hilesi veya yalan beyanı söz konusu olduğu için idare, hukuka aykırı işlemi herhangi bir süre sınırı olmaksızın her zaman geri alabilir.
İdari yargı içtihatlarına (özellikle Danıştay'ın yerleşik kararlarına) göre, idari işlemler kural olarak 60 günlük dava açma süresi içinde geri alınabilir. Ancak işlemin sakatlığı; kişinin hilesi, yalan beyanı, idarenin açık hatası veya işlemin yoklukla malul olması durumlarından kaynaklanıyorsa, idare bu işlemi herhangi bir süre sınırına tabi olmaksızın her zaman geri alabilir. Sahte diploma kullanımı 'hile' kapsamına girdiği için doğru cevap bu ilkeyi yansıtan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini analiz etme
İşlem, bir memur ataması olduğu için 'bireysel' ve 'yararlandırıcı' (lehe) bir işlemdir.
Yararlandırıcı işlemlerin geri alınması, istikrar ilkesi gereği normalde kısıtlıdır.
2
Hukuka aykırılık nedenini belirleme
Hukuka aykırılık 'sahte diploma' yani 'hile ve yalan beyan' unsuruna dayanmaktadır.
Sakatlığın türü, geri alma süresini belirleyen temel kriterdir.
3
Danıştay içtihatlarını ve genel ilkeleri uygulama
Hile, açık hata ve yokluk durumlarında 60 günlük dava açma süresinin geçmesi idareyi engellemez.
Kişinin kendi hilesinden yararlanamayacağı ve hukuka aykırı durumun korunmayacağı ilkesi esastır.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerin Geri Alınmasında Süre Sınırı ve İstisnalar

İpuçları

1
İdari işlemlerin geri alınması, işlemin yapıldığı tarihten itibaren tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasıdır.
2
Normalde yararlandırıcı işlemler 60 gün içinde geri alınmalıdır; fakat sahtecilik ve hile gibi durumlar dürüstlük kuralına aykırıdır.
3
Kişinin kendi kusuru veya hilesiyle elde ettiği bir işlem, üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin idarece geri alınabilir; burada 'istikrar' değil 'hukuka uygunluk' korunur.

Daha Fazla Pratik

İdari işlemin geri alınması (ex tunc) ile kaldırılması (ex nunc) arasındaki farkları ve sonuçlarını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla