Examkin

Soru

Zorluk: ZorHükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Hükümet sistemleri, yasama ve yürütme kuvvetlerinin birbirleriyle olan ilişkilerine ve bu kuvvetlerin yapısal özelliklerine göre farklı isimler almaktadır. Bu bağlamda, başkanlık sistemini parlamenter sistemden ayıran temel yapısal ve işlevsel özellikler düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi başkanlık sistemine özgü, doğru bir bilgidir?

  1. Yürütme organı monist (tekçi) bir yapıdadır ve başkan, yasama organının güvenine dayanmaksızın doğrudan veya dolaylı olarak halk tarafından seçilir.Cevap
  2. B
    Yürütme organı düalist (iki başlı) bir yapıya sahiptir; hem bir devlet başkanı hem de parlamentoya karşı sorumlu bir bakanlar kurulu bulunur.
  3. C
    Yürütme organı, yasama organını feshetme yetkisine sahiptir; aynı şekilde yasama da hükümeti güvensizlik oyu ile düşürebilir.
  4. D
    Bakanlar, yasama organı üyeleri arasından seçilir ve hem yasama hem de yürütme görevini aynı anda yürütebilirler.
  5. E
    Hükümetin göreve başlayabilmesi için yasama organından güvenoyu alması zorunludur ve bu süreçte meclis yürütme üzerinde mutlak siyasi denetime sahiptir.

Cevap

Başkanlık sisteminde yürütme organı monist bir yapıdadır ve başkan, yasama organının güvenine dayanmaksızın doğrudan veya dolaylı olarak halk tarafından seçilir.
Doğru ifade, başkanlık sisteminin en temel iki ayırıcı özelliğini doğru bir şekilde bir araya getirmektedir: yürütmenin tek bir kişiden oluşması (monist yapı) ve bu kişinin meclisin güvenine ihtiyaç duymadan, meşruiyetini halkın iradesinden alarak göreve gelmesidir. Bu sistemde başkan hem devletin hem de hükümetin başıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yürütme organının yapısını (monist/düalist) analiz etmek.
Başkanlık sisteminde yürütme organının tek bir kişiden (Başkan) oluştuğu ve sembolik bir devlet başkanlığı makamının bulunmadığı tespit edilir.
Başkanlık sisteminin en belirgin yapısal özelliği 'tek başlı yürütme' yani monizmdir.
2
Kuvvetlerin birbirine karşı olan yetkilerini (fesih ve güvenoyu) incelemek.
Sert kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği yasamanın yürütmeyi güvensizlik oyuyla düşüremediği, yürütmenin de yasayı feshedemediği belirlenir.
Sert ayrılık, organların bağımsızlığını ve birbirlerinin görev sürelerine müdahale edememelerini gerektirir.
3
Seçim ve meşruiyet kaynağını değerlendirmek.
Başkanın meşruiyetini yasama organından değil, doğrudan veya dolaylı (seçiciler kurulu gibi) halk seçiminden aldığı sonucuna varılır.
Bu durum yürütmenin yasama karşısındaki özerkliğini sağlar.

Anahtar Kavram

Başkanlık Sisteminde Monist Yürütme ve Sert Kuvvetler Ayrılığı

İpuçları

1
Başkanlık sisteminde kuvvetler arası ilişkinin 'sert' mi yoksa 'yumuşak' mı olduğunu hatırlayın.
2
Başkanlık sisteminde sembolik bir devlet başkanlığı veya başbakanlık makamı olup olmadığını düşünün.
3
Yürütme organının meclise karşı siyasi sorumluluğu (görevden düşürülme riski) olup olmadığına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Yarı-başkanlık sisteminin, başkanlık sisteminden hangi noktalarda (özellikle yürütme yapısı bakımından) ayrıldığını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hükümet Sistemleri ve Demokrasi Modelleri

Bu konudan daha fazla soru