Soru

Zorluk: Orta31 Mart Vakası

Osmanlı Devleti'nde IIII. Meşrutiyet'in ilanından kısa bir süre sonra, İstanbul'da mevcut anayasal düzene karşı olan gruplar tarafından başlatılan 3131 Mart Vakası, Selanik'ten gelen Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Bu gelişmenin ardından IIII. Abdülhamit tahttan indirilmiş ve 19091909 yılında Kanun-i Esasi'de yapılan değişikliklerle padişahın yetkileri kısıtlanmıştır.

Buna göre 3131 Mart Vakası, Türk siyasi tarihi açısından aşağıdakilerden hangisiyle nitelendirilebilir?

  1. Anayasal rejimi korumaya yönelik olarak ordunun yönetime yaptığı ilk askeri müdahale olmasıCevap
  2. B
    Mutlak monarşiden meşruti monarşiye geçişin ilk aşaması olarak kabul edilmesi
  3. C
    Padişahın yetkilerinin ilk kez bir belgeyle anayasal sınır altına alınması
  4. D
    Osmanlı Devleti'nde çok partili siyasi hayattan tek parti yönetimine geçilmesi
  5. E
    Halkın ilk kez seçimlere katılarak yönetimde temsil edilme hakkı elde etmesi

Cevap

Anayasal rejimi korumaya yönelik olarak ordunun yönetime yaptığı ilk askeri müdahale olması
31 Mart Vakası, Osmanlı Devleti'nde mevcut demokratik ve anayasal düzene karşı yapılan ilk büyük isyan girişimidir. Bu isyanın Hareket Ordusu tarafından bastırılması, Türk siyasi tarihinde ordunun bir rejimi korumak adına yönetime ve toplumsal olaylara doğrudan müdahale ettiği ilk kurumsal örnek olarak kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
İsyanın niteliğini belirle
İsyanın meşrutiyet rejimine ve anayasal düzene karşı çıkan 'gerici' nitelikte bir hareket olduğu saptandı.
İsyancıların temel talebi Kanun-i Esasi'nin askıya alınması ve şeriat düzenine dönülmesidir.
2
Ordunun rolünü analiz et
Selanik'ten gelen Hareket Ordusu'nun isyanı bastırarak İstanbul'da kontrolü sağladığı görüldü.
Ordu, meclisi ve anayasal düzeni koruma misyonuyla başkente müdahale etmiştir.
3
Siyasi önemini değerlendir
Bu müdahalenin Türk siyasi hayatında ordunun 'rejimin koruyucusu' rolünü üstlendiği ilk olay olduğu sonucuna varıldı.
Daha önceki askeri müdahaleler genellikle şahıslara veya hükümetlere karşıyken, bu müdahale doğrudan rejimi muhafaza amacı taşımaktadır.

Anahtar Kavram

Ordunun Rejim Muhafızlığı Rolü

İpuçları

1
İsyanı bastıran ordunun (Hareket Ordusu) kimin yanında yer aldığına ve neyi korumaya çalıştığına odaklanın.
2
Bu olay, Türk demokrasi tarihinde ordunun 'rejimi koruma' misyonuyla yaptığı ilk müdahale olmasıyla meşhurdur.

Daha Fazla Pratik

1909 Kanun-i Esasi değişikliklerinin padişahın 'meclisi feshetme' ve 'sürgün etme' yetkileri üzerindeki kısıtlayıcı etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla