Soru

Zorluk: Çok zorEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde 16951695 yılında yürürlüğe giren Malikâne Sistemi ile mukataalar mültezimlere ömür boyu ihale edilmeye başlanmıştır. Bu sistemin işleyişinde, ihaleyi kazanan kişinin mukataanın ömür boyu kullanım hakkı karşılığında hazineye ödediği peşin bedel (muaccele) dışında; her yıl düzenli olarak ödemesi gereken sabit yıllık kira bedeli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mal (Mal-ı Mîrî)Cevap
  2. B
    Sehim
  3. C
    Müşerrefat
  4. D
    Gedik
  5. E
    İmdadiye-i Seferiye

Cevap

Malikâne sisteminde her yıl ödenen sabit bedel 'Mal' veya 'Mal-ı Mîrî' olarak adlandırılır.
Malikâne sistemi, devletin nakit ihtiyacını karşılamak için mukataaları ömür boyu kiralamasıdır. Bu sistemde mültezim, ihaleyi kazandığında 'muaccele' adı verilen büyük bir peşin bedel öder. Bunun yanı sıra, her yıl mukataayı işletmeye devam ettiği sürece 'Mal' (veya Mal-ı Mîrî) adı verilen sabit bir yıllık bedeli hazineye yatırmakla yükümlüdür. Bu yıllık bedel, mukataanın yıllık rayiç değerini temsil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Malikâne sisteminin ödeme yapısını analiz etme
Sistemin iki aşamalı bir ödeme yapısı olduğu belirlendi: ihale anında ödenen peşin kısım ve yıllık ödenen kısım.
Soruda istenen 'yıllık sabit bedel' kavramını diğer ödemelerden ayırmak gerekir.
2
Teknik terimlerin karşılaştırılması
Muaccele peşin ödenen bedeldir; Mal (Mal-ı Mîrî) ise mukataanın her yıl devlete getirdiği sabit gelirdir.
Osmanlı mali terminolojisinde mukataaların yıllık sabit gelir payı 'Mal' olarak kaydedilir.

Anahtar Kavram

Malikâne Sistemi Finansal Yapısı

İpuçları

1
Malikâne sistemindeki ödemelerden biri peşin (muaccele), diğeri ise yıllık olarak yapılır.
2
Soru bizden 'muaccele' dışında kalan, her yıl taksitler halinde ödenen bedeli sormaktadır.
3
Bu terim, kelime anlamı olarak 'devletin mülkü veya hazine geliri' anlamına gelen kısa bir kelimedir.

Daha Fazla Pratik

Malikâne sisteminin neden olduğu sosyal tabakalaşma ve 'Ayanlık' kurumunun güçlenmesi arasındaki ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla