Soru

Zorluk: Ortaİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türk idari teşkilatında idarenin bütünlüğünü sağlamak amacıyla kullanılan denetim yollarından hiyerarşi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisindeki ast-üst ilişkisini; idari vesayet ise merkezi idarenin, mahalli idareler ve diğer kamu tüzel kişileri üzerindeki denetim yetkisini ifade eder. Buna göre, aşağıdaki idari makam eşleşmelerinden hangisi arasındaki denetim yetkisi 'idari vesayet' kapsamında değerlendirilir?

  1. A
    Vali - Kaymakam
  2. İçişleri Bakanı - Belediye BaşkanıCevap
  3. C
    Rektör - Fakülte Dekanı
  4. D
    Milli Eğitim Bakanı - Birim Amiri
  5. E
    Belediye Başkanı - Belediye Zabıta Müdürü

Cevap

İçişleri Bakanı ile Belediye Başkanı arasındaki denetim ilişkisi, farklı kamu tüzel kişilikleri arasında gerçekleştiği için idari vesayettir.
Doğru seçenek olan İçişleri Bakanı ve Belediye Başkanı arasındaki ilişki, merkezi idare ile kamu tüzel kişiliğine sahip bir mahalli idare arasındadır. İdari vesayet, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşları (belediye, köy, il özel idaresi vb.) üzerindeki denetim yetkisidir. Bu yetki ancak kanunla belirtilen durumlarda ve sınırlarda kullanılabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzel kişilik yapılarını belirle
İçişleri Bakanı 'Devlet Tüzel Kişiliği'ne, Belediye Başkanı ise 'Belediye Tüzel Kişiliği'ne aittir.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilikte, vesayet farklı tüzel kişilikler arasında olur.
2
Denetimin yönünü kontrol et
Merkezi idarenin (Bakan), yerinden yönetim kuruluşu (Belediye) üzerindeki denetimi görülmektedir.
Merkezi idarenin yerinden yönetim birimlerini denetlemesi anayasal bir vesayet yetkisidir.
3
İlişki türünü adlandır
Ayrı tüzel kişilikler arasındaki bu denetim yetkisi 'İdari Vesayet' olarak adlandırılır.
İdarenin bütünlüğünü sağlamak üzere kanunla verilen bu yetki vesayetin temel tanımıdır.

Anahtar Kavram

Hiyerarşi ve İdari Vesayet Ayrımı

İpuçları

1
Denetlenen birimin kendi ayrı bütçesi ve karar organı olup olmadığına bakın.
2
Hiyerarşide taraflar tek bir çatıda (Devlet) toplanırken, vesayette bir çatının (Bakanlık) başka bir çatıyı (Belediye) denetlemesi söz konusudur.
3
Mahalli idarelerin (Belediye, Köy) merkezi idare (Bakan, Vali) tarafından denetlenmesi her zaman idari vesayettir.

Daha Fazla Pratik

Mahalli idareler dışındaki hizmet yerinden yönetim kuruluşları (TRT, SGK, Üniversite) ile bakanlıklar arasındaki ilişkiyi de inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla