Examkin

Soru

Zorluk: ZorParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'de mutlak konumun etkilerini inceleyen bir araştırmacı, MM ve NN şehirleri ile ilgili şu verilere ulaşmıştır:

I. MM şehrinde çizgisel dönüş hızı NN şehrine göre daha azdır.
II. 2121 Aralık tarihinde NN şehrinde yaşanan gece süresi MM şehrinden daha kısadır.

Bu bilgilere dayanarak MM ve NN şehirleri hakkında ulaşılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. MM merkezinin Ekvator'a olan kuş uçuşu uzaklığı NN merkezinden daha fazladır.Cevap
  2. B
    NN merkezinde grup ve tan süresi MM merkezine göre daha uzun yaşanmaktadır.
  3. C
    MM merkezinde yer çekimi ivmesi NN merkezine göre daha az hissedilir.
  4. D
    NN merkezinde güneş ışınlarının atmosferde katettiği yol MM merkezinden daha uzundur.
  5. E
    MM merkezi, NN merkezinin daha batısında bir boylamda yer almaktadır.

Cevap

M merkezinin Ekvator'a olan kuş uçuşu uzaklığı N merkezinden daha fazladır.
Verilen bilgiler ışığında M şehrinin N şehrine göre daha kuzeyde yer aldığı kesinleşmektedir. Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için, daha kuzeyde bulunan bir merkez her zaman Ekvator'a daha uzak, kutup noktasına ise daha yakındır. Bu durum matematik konumun doğrudan bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Çizgisel hız verisini analiz etme
M şehrindeki hızın daha az olması, bu merkezin kutuplara daha yakın (daha kuzeyde) olduğunu kanıtlar.
Dünya'nın dönüş hızı Ekvator'dan kutuplara gidildikçe azalır.
2
21 Aralık gece süresi verisini analiz etme
N şehrinde gecenin daha kısa olması, bu merkezin kış mevsiminde daha güneyde yer aldığını gösterir.
Kuzey Yarım Küre'de kış gün dönümünde güneye gidildikçe gece süresi kısalır.
3
Merkezlerin konumunu sentezleme
Her iki veri de M şehrinin N şehrine göre daha kuzeyde yer aldığını doğrulamaktadır.
Türkiye 36-42 kuzey enlemleri arasında olduğu için daha kuzeydeki merkez her zaman Ekvator'dan daha uzaktır.
4
Enlem etkisine bağlı çıkarım yapma
M şehri daha kuzeyde olduğu için enlem derecesi daha büyüktür ve bu nedenle Ekvator'a olan mesafesi N şehrinden daha fazladır.
Paraleller arası mesafe sabit (111 km) olduğu için enlem derecesi arttıkça Ekvator'a uzaklık artar.

Anahtar Kavram

Enlem ve Paralel Özelliklerinin Türkiye Üzerindeki Etkileri

İpuçları

1
Çizgisel hızın Dünya üzerindeki dağılımını ve kutuplara doğru nasıl değiştiğini düşününüz.
2
Türkiye'de kış mevsiminde (21 Aralık) hangi yöne gidildikçe gecelerin uzadığını hatırlayınız.
3
Her iki öncülün de aynı coğrafi yönü (Kuzey veya Güney) işaret edip etmediğini kontrol ediniz.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'de aynı boylam üzerinde yer alan merkezlerin ortak ve farklı matematik konum özelliklerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Paraleller ve Enlem Etkileri

Bu konudan daha fazla soru