Soru

Zorluk: ZorParlamento Kararları

19821982 Anayasası’na göre, yasama organının işlemlerinden biri olan "parlamento kararları" kural olarak Cumhurbaşkanı’nın onayına (yayımlama veya Meclis’e geri gönderme) tabi değildir ve yine kural olarak bu kararlara karşı yargı yolu kapalıdır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hem bir parlamento kararı niteliği taşıyan hem de bu kararın genel rejiminden saparak Anayasa Mahkemesi’nin denetimine tabi olan işlemlerden biridir?

  1. A
    Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması
  2. TBMM İçtüzüğü’nün değiştirilmesiCevap
  3. C
    Genel ve özel af ilan edilmesi
  4. D
    Olağanüstü hal ilanının onaylanması

Cevap

TBMM İçtüzüğü’nün değiştirilmesi kararı, parlamento kararlarının genel rejiminden sapan istisnai bir denetime tabidir.
TBMM İçtüzüğü’nün değiştirilmesi işlemi bir parlamento kararıdır. Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisine tabi değildir ve yargısal denetim dışındadır. Ancak Anayasa, TBMM İçtüzüğü'nü bu genel kuraldan ayırarak Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebileceğini açıkça hükme bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki işlemlerin hukuki niteliğini (Kanun mu, Parlamento Kararı mı) belirle.
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması ve Af ilanı 'kanun'dur. TBMM İçtüzüğü ve OHAL onaylanması 'parlamento kararı'dır.
Parlamento kararları ile kanunlar, kabul usulleri ve Cumhurbaşkanı'nın sürece dahil olma şekli bakımından birbirinden ayrılır.
2
Parlamento kararı olan seçeneklerin yargısal denetim durumunu incele.
OHAL onayı yargı denetimi dışındayken, TBMM İçtüzüğü yargı denetimine açıktır.
Anayasa, parlamento kararlarına karşı kural olarak yargı yolunu kapatmış ancak 3 istisna belirlemiştir.
3
Soru kökündeki her iki kriteri (PK olması ve Yargı Denetimi olması) karşılayan seçeneği seç.
TBMM İçtüzüğü her iki kriteri de karşılamaktadır.
İçtüzük, TBMM'nin kendi iç işleyişini düzenleyen ve AYM denetimine açık olan bir parlamento kararıdır.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve İstisnaları

İpuçları

1
Parlamento kararları Cumhurbaşkanı tarafından 'onaylanmaz', sadece Meclis Başkanı tarafından yayımlanır.
2
Anayasa'da parlamento kararı olduğu halde yargı yolu açık olan yalnızca 3 istisna vardır.
3
Bu 3 istisna: İçtüzük, Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşürülmesidir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşürülmesi kararlarına karşı kaç gün içinde ve hangi mahkemeye başvurulabileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla