Soru

Zorluk: Çok zorSıfatlar (Ön Adlar)

Sıfatlar; isimleri renk, biçim, durum yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) ya da işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir. Bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatını aynı anda alabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde işaret bildiren sözcük 'sıfat' görevinde kullanılmıştır ve aynı cümlede bir isim hem niteleme hem de belirtme sıfatı almıştır?

  1. A
    Bu, dürüst bir yönetimin temel ilkelerini belirleyen oldukça kapsamlı bir resmî belgedir.
  2. B
    Bitkin dağcılar, tünelin çıkışına ulaşabilmek için karanlık yollarda güçlükle ilerlemeye devam ettiler.
  3. Şu eski kasaba, tarihî dokusunu koruyan dar sokaklarıyla ziyaretçilerine masalsı bir atmosfer sunuyor.Cevap
  4. D
    O, disiplinli bir çalışma yürüterek kısa sürede kamu kurumlarında hedeflenen verimlilik düzeyine ulaştı.
  5. E
    Genç adam, yanındaki büyük kutuyu dikkatlice açıp içindeki eşyaları masanın üzerine yavaşça bıraktı.

Cevap

İşaret bildiren sözcüğün sıfat olduğu ve bir ismin hem niteleme hem belirtme sıfatı aldığı cümle; 'Şu eski kasaba, tarihî dokusunu koruyan dar sokaklarıyla ziyaretçilerine masalsı bir atmosfer sunuyor.' cümlesidir.
Doğru seçenekte 'Şu' sözcüğü 'kasaba' ismini işaret ederek belirtme sıfatı görevini üstlenmiştir. Aynı tamlamada 'eski' sözcüğü de kasabayı nitelemektedir. Cümledeki 'masalsı bir atmosfer' ifadesinde de 'atmosfer' ismi 'masalsı' niteleme ve 'bir' belirtme sıfatlarını bir arada alarak sorudaki tüm şartları sağlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşaret bildiren sözcükleri belirleme
A'da 'Bu', B'de yok, C'de 'Şu', D'de 'O', E'de yok.
Sorunun ilk şartı olan işaret bildiren sözcüğün tespiti için bu adım gereklidir.
2
Sözcük türünü analiz etme (Sıfat/Zamir)
A seçeneğindeki 'Bu' ve D seçeneğindeki 'O' sözcükleri bir ismin yerini tuttukları için zamirdir. C seçeneğindeki 'Şu' sözcüğü ise 'kasaba' ismini işaret ettiği için sıfattır.
İşaret bildiren sözcüğün sıfat görevinde olup olmadığını anlamak için ismin önüne gelip gelmediğine bakılır.
3
Niteleme ve belirtme sıfatlarının bir arada kullanımını inceleme
C seçeneğinde 'Şu eski kasaba' tamlamasında 'kasaba' ismi; 'şu' (işaret/belirtme) ve 'eski' (niteleme) sıfatlarını almıştır. Ayrıca 'masalsı bir atmosfer' tamlamasında 'atmosfer' ismi; 'masalsı' (niteleme) ve 'bir' (belgisiz/belirtme) sıfatlarını almıştır.
Bir ismin her iki tür sıfatı da alması şartının doğrulanması gerekir.

Anahtar Kavram

Sıfatlarda Niteleme ve Belirtme Görevleri

Daha Fazla Pratik

Sıfatlarda yapı (basit, türemiş, birleşik) konusuna çalışarak karma dil bilgisi sorularındaki karmaşıklığı daha iyi yönetebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla