Hukuki bir işlemin kurucu unsurları (taraflar, irade beyanı ve konu) tam olarak mevcut olmasına rağmen; işlemin içeriğinin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine, genel ahlaka veya kişilik haklarına aykırı olması durumunda ortaya çıkan yaptırım türü ve bu yaptırımın özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- ABu işlem 'yokluk' yaptırımı ile sakatlanmıştır; işlem hukuk dünyasında hiç varlık kazanmadığı için mahkeme kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden hükümsüzdür.
- BSözleşme 'nispi butlan' (iptal edilebilirlik) kapsamındadır; hak düşürücü süreler içerisinde dava açılmazsa işlem başlangıcından itibaren geçerli kabul edilir.
- İşlem 'mutlak butlan' ile sakattır; bu geçersizlik durumu hakim tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır ve tarafların sonradan icazet (onay) vermesiyle işlem geçerlilik kazanamaz.Cevap
- Dİşlem 'tek taraflı bağlamazlık' teşkil eder; kanunun öngördüğü eksiklik giderilene veya yasal temsilci tarafından onay verilene kadar işlem askıdadır.
- EBu bir 'askıda hükümsüzlük' halidir; taraflardan biri sözleşme ile bağlı olduğunu beyan ederse işlem kamu düzenine aykırı olsa dahi hukuk düzenince korunur.
Cevap
İşlemin mutlak butlan ile sakat olduğu, hakimin bu durumu kendiliğinden dikkate alması gerektiği ve işlemin sonradan onay ile geçerli hale gelemeyeceği ifadesi doğrudur.
Kurucu unsurları (taraflar, irade, konu) tamamlanmış bir işlemin emredici hukuk kurallarına, kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olması durumu Türk Borçlar Kanunu ve Türk Medeni Kanunu uyarınca mutlak butlan ile yaptırıma bağlanmıştır. Mutlak butlanla sakat bir işlem başlangıcından itibaren geçersizdir, hakim tarafından davanın her aşamasında kendiliğinden (re'sen) dikkate alınır ve tarafların bu işlemi sonradan onaylaması (icazet) işlemi geçerli hale getirmez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mutlak Butlan ve Özellikleri
İpuçları
1
İşlemin 'kurucu unsurlarının' tam olması, onun hukuk aleminde bir 'varlık' kazandığını ancak 'geçerlilik' şartlarında bir sorun olduğunu gösterir.
2
Kamu düzeni ve emredici kurallara aykırılık, sadece kişileri değil devleti de ilgilendirdiği için hakimin bu durumu kendiliğinden görmesi gerekir.
3
İşlem kurucu unsurları tam olmasına rağmen kanunen 'ölü doğmuş' ise bu yaptırım mutlak butlandır.
Daha Fazla Pratik
Mutlak butlan ile yokluk arasındaki temel farkı pekiştirmek için 'resmi nikah memuru olmadan kıyılan nikah' (yokluk) ile 'kardeşler arasında kıyılan nikah' (mutlak butlan) örneklerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s