Soru

Zorluk: ZorHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Bir uyuşmazlığın çözümünde somut olaya uygulanacak yazılı bir hukuk kuralı (kanun hükmü) bulunmasına rağmen; bu kuralın lafzına (sözüne) sıkı sıkıya bağlı kalınarak uygulanmasının kuralın konuluş amacına açıkça aykırı düşmesi, dürüstlük kuralını ihlal etmesi ve adaletsiz sonuçlar doğurması durumunda ortaya çıkan boşluk türü ve hâkimin bu boşluğu gidermek için izlemesi gereken yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Örtülü boşluk - Hâkimin kuralı amacına uygun şekilde sınırlayarak (teleolojik redüksiyon) yorumlamasıCevap
  2. B
    Açık boşluk - Hâkimin örf ve adet hukukuna başvurarak uyuşmazlığı çözüme kavuşturması
  3. C
    Kural içi boşluk - Hâkimin kanun koyucu tarafından bilerek bırakılan alanı takdir yetkisini kullanarak doldurması
  4. D
    Hukuk boşluğu - Hâkimin yazılı veya yazısız hiçbir kaynak bulamayarak kendisini kanun koyucu yerine koyup kural yaratması
  5. E
    Gerçek boşluk - Hâkimin kıyas yoluna başvurarak benzer olaylara uygulanan hükümleri somut olaya uyarlaması

Cevap

Örtülü boşluk durumunda hâkim, kuralı amacına uygun şekilde sınırlayarak (teleolojik redüksiyon) yorumlar.
Doğru seçenek olan örtülü boşluk ve teleolojik redüksiyon ifadesi, hukuk kurallarının 'sözü' (lafzı) ile 'özü' (amacı) arasındaki çelişkiyi ifade eder. Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca hâkim, kuralın lafzı dürüstlük kuralına aykırı bir sonuç doğuruyorsa, kuralın kapsamını daraltarak adaleti sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki kural durumunu analiz etme
Yazılı bir hüküm mevcut ancak uygulanması adaletsiz sonuç veriyor.
Boşluk türünü belirlemek için kuralın varlığına rağmen işlevsizliğini tespit etmek gerekir.
2
Boşluk türünü sınıflandırma
Örtülü boşluk (Gerçek olmayan boşluk)
Kuralın lafzının kapsamı çok geniş olduğunda ve amacına aykırı durumları da içine aldığında örtülü boşluk doğar.
3
Çözüm yöntemini belirleme
Teleolojik Redüksiyon (Amaca göre daraltım)
Kuralın kapsamını, kuralın amacına uygun olmayan durumlardan arındırmak için daraltıcı yorum yapılır.

Anahtar Kavram

Örtülü Boşluk ve Teleolojik Redüksiyon

İpuçları

1
Kuralın 'sözü' ile 'özü' arasındaki çatışmaya odaklanın.
2
Kuralın olması gereken durumdan daha geniş bir alanı kapsaması hangi boşluk türüdür?
3
Bir kuralın amacına aykırı durumları dışarıda bırakmak için 'daraltıcı' bir müdahale yapılması gerekir.

Daha Fazla Pratik

Medeni Kanun Madde 1 kapsamında hâkimin hukuk yaratma yetkisi ile takdir yetkisi arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla