Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından alınan kararlar (parlamento kararları) kural olarak yargı denetimi dışında tutulmuştur. Ancak hukuk devleti ilkesini korumak amacıyla Anayasa, bazı parlamento kararları için bu kurala istisna getirerek yargı yolunu açık bırakmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM tarafından alınan bir parlamento kararı olmasına rağmen, bu karara karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması mümkün değildir?
- ATBMM İçtüzüğü hükümlerinin değiştirilmesi
- BYasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin karar
- CMilletvekilliğinin istifa nedeniyle düşürülmesi
- DMilletvekilliğinin meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz katılmama (devamsızlık) nedeniyle düşürülmesi
- Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararlarının uygulanması kapsamında yabancı ülkelere asker gönderilmesine izin verilmesiCevap
Cevap
Yabancı ülkelere asker gönderilmesine izin verilmesine ilişkin parlamento kararı, yargısal denetim istisnaları arasında yer almadığı için bu işleme karşı yargı yolu kapalıdır.
Türk anayasa sisteminde parlamento kararlarının yargısal denetimi kural olarak mümkün değildir. Ancak Anayasa üç durumu bu kuraldan ayrı tutmuştur: TBMM İçtüzüğü'nün değiştirilmesi, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin (istifa, bağdaşmazlık veya devamsızlık nedeniyle) düşürülmesi. Yabancı ülkeye asker gönderilmesi (tezkere) kararı bir parlamento kararıdır fakat bu üç istisna arasında sayılmadığından yargı yolu tamamen kapalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Parlamento Kararları ve Yargısal Denetim
İpuçları
1
Parlamento kararlarından sadece üç tanesinin yargısal denetimi (AYM tarafından) yapılabilir.
2
Yargı yolu açık olan kararlar; Meclis'in kendi çalışma düzeni (İçtüzük) ve milletvekilliği sıfatıyla (dokunulmazlık ve üyelik) doğrudan ilgilidir.
Daha Fazla Pratik
Milletvekilliğinin düşürülmesi hallerinden hangilerinin meclis kararı (oylama) ile hangilerinin kendiliğinden (tespit) gerçekleştiğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s