Mart Vakası sırasında ayaklananların öncelikle Meclis-i Mebusan binasını kuşatarak hükümetin istifasını sağlaması ve Meclis Başkanı Ahmet Rıza Bey gibi "Hürriyet" taraftarı isimleri hedef alması, bu isyanın klasik bir askeri huzursuzluktan öte bir anlam taşıdığını göstermektedir.
**Bu durum, Mart Vakası'nın Türk siyasi tarihindeki yeri düşünüldüğünde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisini en doğru kılar?**
- Halkın seçtiği temsilcilerin oluşturduğu kurumsal iradeye ve anayasal düzene karşı gerçekleştirilen ilk reaktif girişimdir.Cevap
- BMutlakiyet yanlılarının Kanun-i Esasi'yi tamamen ortadan kaldırarak eski düzeni geri getirmeyi başardığı bir restorasyon hareketidir.
- COrdu içindeki mektepli subayların, alaylı askerler üzerindeki otoritesini pekiştirmek amacıyla kurguladığı planlı bir provokasyondur.
- DAzınlık grupların parlamentodaki siyasi temsil gücünü kırmak amacıyla düzenlenen Türkçü bir halk hareketidir.
- EPadişahın yürütme yetkisini tek başına kullanmasını engelleyen denetim mekanizmalarının demokratik yollarla genişletilmesini sağlayan bir eylemdir.
Cevap
Doğru cevap, halkın seçtiği temsilcilerin oluşturduğu kurumsal iradeye ve anayasal düzene karşı gerçekleştirilen ilk reaktif girişim olduğudur.
Soru kökünde belirtilen Meclis-i Mebusan kuşatması ve hükümetin istifaya zorlanması, eylemin doğrudan halk iradesini temsil eden kurumlara karşı yapıldığını kanıtlar. Bu durum, Mart Vakası'nı basit bir ayaklanma olmaktan çıkarıp, anayasal düzene (meşrutiyet rejimine) karşı yapılmış ilk kurumsal darbe girişimi haline getirir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
31 Mart Vakası'nın Rejim Karşıtı ve Anti-Parlamenter Niteliği
İpuçları
1
İsyancıların hedef aldığı kurum (Meclis), o dönemde neyi temsil ediyordu?
2
Bir isyanın parlamentoyu kuşatması, onun sadece bir askeri disiplin sorunu olmadığını, siyasi bir sistem değişikliğini hedeflediğini gösterir.
3
Türk tarihinde mevcut anayasal rejimi ortadan kaldırmaya yönelik ilk kalkışmanın hangisi olduğunu hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
İsyan sonrası yapılan Kanun-i Esasi değişikliklerinin, padişahın yetkilerini nasıl kısıtladığını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s