Soru

Zorluk: OrtaYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

Yargı bağımsızlığı ve hâkimlik güvencesi, hukuk devletinin temel taşlarından biridir. 19821982 Anayasası'nın "Mahkemelerin bağımsızlığı" ve "Hâkimlik ve savcılık teminatı" hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ilkelerle bağdaşan veya Anayasa'da bu kapsamda düzenlenen bir hüküm değildir?

  1. Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlıdırlar.Cevap
  2. B
    Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.
  3. C
    Hâkimler ve savcılar azlolunamaz, kendileri istemedikçe Anayasada gösterilen yaştan önce emekliye ayrılamazlar.
  4. D
    Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz ve görüşme yapılamaz.
  5. E
    Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez, genelge gönderemez.

Cevap

Hâkim ve savcıların idari görevleri yönünden Cumhurbaşkanlığına bağlı olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu görevliler Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 140140. maddesi uyarınca hâkimler ve savcılar, yargısal görevlerinde tamamen bağımsız olsalar da idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı kılınmışlardır. Cumhurbaşkanlığına doğrudan bağlılık anayasal bir hüküm değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın yargı bağımsızlığına ilişkin maddelerini (138138, 139139, 140140) gözden geçir.
Bağımsızlık (138138) ve Teminat (139139) maddeleri hâkimlerin görevleri ve özlük haklarını korur.
Soruda istenen yanlış hükmü saptamak için anayasal metnin doğru bilinmesi gerekir.
2
Hâkim ve savcıların idari hiyerarşideki yerini kontrol et.
Anayasa Madde 140140: 'Hâkimler ve savcılar idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.'
Hâkimlerin tamamen bağımsız değil, idari yönden bir denetime tabi olduğunu doğrulamak için gereklidir.
3
Seçeneklerdeki 'Cumhurbaşkanlığı' ifadesi ile anayasal hükmü karşılaştır.
Seçenekteki 'doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlılık' ifadesi anayasal metinle çelişmektedir.
20172017 Anayasa değişikliği sonrası oluşan 'tüm kurumların Cumhurbaşkanlığına bağlandığı' yanılgısını ayırt etmek için kritik bir adımdır.

Anahtar Kavram

Hâkimlik ve Savcılık Teminatı ve İdari Bağlılık Ayrımı

İpuçları

1
Anayasa'da hâkimlerin görevleri ve özlük hakları ile idari yapıdaki yerleri farklı maddelerde düzenlenmiştir.
2
Hâkimlerin idari yönden hangi bakanlığa veya kuruma bağlı olduğunu hatırlamaya çalışın.
3
Anayasa'nın 140140. maddesi, hâkimlerin idari görevleri için bir bakanlığı işaret eder, Cumhurbaşkanlığı makamını değil.

Daha Fazla Pratik

Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun (HSK) yapısını ve Adalet Bakanı'nın bu kurulun başkanı olması durumunu inceleyerek yargı-yürütme ilişkisini pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemiyle ilerleyerek; yargı kararlarının bağlayıcılığı, azil yasağı ve emir-talimat yasağı gibi bilinen anayasal güvenceleri eleyip kalan idari yapıyla ilgili hatalı ifadeyi bulabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla