Soru

Zorluk: KolayDevletçilik

Cumhuriyet’in ilk yıllarında özel teşebbüsü destekleyen politikaların (19271927 Teşvik-i Sanayi Kanunu gibi) halkın elinde yeterli sermaye birikimi olmaması nedeniyle istenen sonucu vermemesi ve 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın olumsuz etkileri, Türkiye’yi yeni bir ekonomik modele zorlamıştır. Bu model doğrultusunda; sanayi planlarının hazırlanması, temel tüketim mallarını üretecek fabrikaların devlet eliyle açılması ve Sümerbank ile Etibank gibi kurumların faaliyete geçmesi kararlaştırılmıştır.

Paragrafta belirtilen bu ekonomik dönüşümün temel dayanağı olan Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. DevletçilikCevap
  2. B
    Halkçılık
  3. C
    Milliyetçilik
  4. D
    Cumhuriyetçilik
  5. E
    Laiklik

Cevap

Ekonomik yatırımların devlet eliyle planlanıp gerçekleştirilmesini ifade eden Devletçilik ilkesidir.
Doğru cevap olan Devletçilik ilkesi; özel sektörün yetersiz kaldığı alanlarda devletin bizzat yatırım yapmasını, fabrikalar kurmasını ve ekonomiyi planlamasını esas alan bir modeldir. Metinde geçen Sümerbank ve Etibank'ın kurulması ile temel tüketim mallarının devletçe üretilmesi bu ilkenin doğrudan uygulamalarıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel koşulları analiz etme
19201920’li yıllarda özel sektörün (Teşvik-i Sanayi Kanunu'na rağmen) başarısız olduğu görüldü.
Sermaye ve teknik bilgi eksikliği büyük yatırımların önünü kesmiştir.
2
Dış etkenleri değerlendirme
19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın Türkiye üzerindeki baskısı tespit edildi.
Küresel kriz, gelişmekte olan ülkeleri devlet müdahalesine zorlamıştır.
3
Kurumsal ve ilkesel eşleştirme yapma
Sümerbank ve Etibank gibi kurumlar Devletçilik modelinin somut örnekleridir.
Bu kurumlar, devletin sanayileşmeyi bizzat üstlendiğinin kanıtıdır.

Anahtar Kavram

Devletçilik

İpuçları

1
Metindeki 'sermaye yetersizliği' ve 'devletin fabrika kurması' ifadelerine odaklanın.
2
19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı sonrası Türkiye'de zorunlu olarak benimsenen ekonomik modeli hatırlayın.
3
Sümerbank ve Etibank gibi kurumlar doğrudan hangi ilkenin ekonomik ayağını temsil eder?

Daha Fazla Pratik

Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hangi ilke doğrultusunda hazırlandığını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'Karma Ekonomi' kavramını düşünün; devletin ve özel sektörün birlikte olduğu ancak devletin ağır bastığı bu sistem doğrudan Devletçilik ilkesine çıkar.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla