Jeolojik süreçler incelendiğinde, Anadolu yarımadasının Üçüncü Zaman'ın (Tersiyer) sonlarında dış kuvvetlerce yontularak deniz seviyesine yakın bir yeryüzü şekli olan peneplene dönüştüğü bilinmektedir. Buna rağmen günümüzde Türkiye'nin ortalama yükseltisinin metre gibi yüksek bir değerde olması ve akarsuların platolar üzerinde derin vadiler kazmış olması, aşağıdakilerden hangisinin yaşandığının temel göstergesidir?
- Anadolu kütlesinin Tersiyer sonu ve Kuvaterner başında toptan yükselmesiCevap
- BKuzey Anadolu ve Toros dağ kuşaklarının kıvrımlı bir yapı kazanması
- CEgeid karasının çökerek Ege Denizi havzasının oluşması
- Dİç ve Doğu Anadolu'da şiddetli volkanik faaliyetlerin gerçekleşmesi
- EBatı Anadolu'daki sertleşmiş tabakaların kırılma ile horst ve grabenleri oluşturması
Cevap
Anadolu kütlesinin Tersiyer sonu ve Kuvaterner başında toptan yükselmesi (Epirojenez)
Türkiye arazisi Üçüncü Zaman'da büyük oranda peneplenleşmiş (deniz seviyesinde düzleşmiş), ancak Kuvaterner başında (Dördüncü Zaman) çevresindeki levhaların sıkıştırmasıyla blok halinde toptan yükselmiştir. Bu dikey hareket (epirojenez), deniz seviyesindeki ovaların yüksek platolara dönüşmesine ve akarsuların bu yüksek kütleyi derinden aşındırmasına neden olmuştur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Epirojenez ve Türkiye'nin Toptan Yükselmesi
Tahmini Süre:1m 30s