Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin sahip olduğu coğrafi özellikler incelenirken bu özelliklerin bir kısmının mutlak (matematik) konumun, bir kısmının ise göreceli (özel) konumun sonucu olduğu görülür. Yer şekilleri, yükselti, denizellik ve kara kütlelerinin dağılışı gibi faktörler göreceli konumu belirler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli konumu ile açıklanabilecek bir durum değildir?

  1. A
    Ege Bölgesi'nde denizel etkilerin iç kesimlere kadar sokulabilmesi
  2. B
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin uzaması
  3. Akdeniz kıyılarındaki yıllık sıcaklık ortalamasının Marmara kıyılarından fazla olmasıCevap
  4. D
    Karadeniz ve Akdeniz kıyıları ile iç kesimler arasındaki ulaşımın geçitlerle sağlanması
  5. E
    Kış mevsiminde kıyı kesimlerdeki sıcaklıkların iç kesimlere göre daha yüksek olması

Cevap

Akdeniz kıyılarındaki yıllık sıcaklık ortalamasının Marmara kıyılarından fazla olması, Türkiye'nin mutlak (matematik) konumuyla ilgili bir durumdur.
Akdeniz ve Marmara kıyılarının her ikisi de deniz kıyısında (0 metre) yer aldığı için yükselti ve denizellik faktörleri benzerdir. Aralarındaki belirgin sıcaklık farkı, Akdeniz'in Ekvator'a daha yakın olmasından (enlem etkisi) kaynaklanır. Bu da mutlak (matematik) konumun bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Kavram Tanımlama
Göreceli konum; yükselti, yer şekilleri, denizellik gibi özellikleri kapsarken; mutlak konum enlem ve boylam etkilerini kapsar.
Soruda istenen 'göreceli konum olmayanı' bulmak için enlem veya boylam etkisi aramalıyız.
2
Seçenek Analizi
Ege'deki dağların uzanışı, doğuya doğru artan yükselti ve kıyı-iç kesim sıcaklık farkı (denizellik) tamamen yer şekilleri ve denizlerle ilgilidir.
Bu unsurlar göreceli konumun temel bileşenleridir.
3
Karşılaştırma ve Sonuç
Akdeniz ve Marmara kıyılarının her ikisi de deniz seviyesindedir, ancak Akdeniz daha güneydedir (enlem etkisi).
Sıcaklık farkının tek nedeni Ekvator'a yakınlık farkıdır, bu da mutlak konumdur.

Anahtar Kavram

Mutlak ve Göreceli Konum Ayrımı

İpuçları

1
Seçeneklerde 'Enlem' ile açıklanabilecek bir durum olup olmadığına bakın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin mutlak konumu nedeniyle güneş ışınlarının geliş açısının nasıl değiştiğini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla