Examkin

Soru

Zorluk: OrtaWilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı

Amerika Birleşik Devletleri tarafından I. Dünya Savaşı'nın son döneminde kamuoyuna duyurulan Wilson İlkeleri; imparatorluk sınırları içerisinde yaşayan topluluklara, çoğunlukta bulundukları coğrafyalarda kendi kaderlerini tayin etme hakkı (self-determinasyon) tanınmasını öngörmüştür.

Bu ilkenin Osmanlı topraklarındaki yansımaları değerlendirildiğinde;

I. Gayrimüslim unsurların egemenlik kurmak istedikleri bölgelerde demografik üstünlük sağlamak amacıyla Türk ahaliyi göçe zorlaması,
II. Türk halkının çoğunlukta olduğu vatan topraklarını savunmak ve haksız işgallere karşı direnmek üzere Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerini teşkilatlandırması,
III. İtilaf Devletleri'nin toprak ilhakı yasağını aşabilmek amacıyla Paris Barış Konferansı'nda manda ve himaye rejimini formüle etmesi

durumlarından hangileri doğrudan 'nüfus çoğunluğuna dayalı egemenlik hakkı' prensibinin bir sonucudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız II
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II numaralı öncülleri içeren seçenek
Wilson İlkeleri'nin 12. maddesinde Osmanlı Devleti'nde Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde kesin egemenlik hakkı tanınacağı, azınlıkların çoğunlukta olduğu bölgelerde ise kendi yönetimlerini kurabilecekleri belirtilmiştir. Bu durum, gayrimüslim azınlıkların bölgelerindeki Türkleri baskı ve katliamla göç ettirerek nüfus çoğunluğu elde etmeye çalışmasına (I) yol açmıştır. Buna karşılık Türk milleti de bulundukları yerlerde çoğunlukta olduklarını tarihi ve resmi belgelerle dünya kamuoyuna duyurmak amacıyla Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerini kurmuştur (II). Dolayısıyla I ve II doğrudan nüfus çoğunluğu ilkesinin birer sonucudur. III. öncüldeki manda ve himaye ise nüfus ilkesinin değil, 'savaş sonrası toprak alınmayacağı' kuralının baypas edilmesi amacıyla Paris Barış Konferansı'nda ortaya atılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Wilson İlkeleri'nde yer alan 'nüfus çoğunluğuna dayalı egemenlik hakkı' (self-determinasyon) ilkesinin Osmanlı'ya bakan yönünü belirleme
Osmanlı Devleti'nde Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde Türklere, azınlıkların çoğunlukta olduğu bölgelerde ise azınlıklara kendi geleceğini belirleme hakkı tanınması öngörülmüştür.
Soru kökünde özellikle 'nüfus çoğunluğuna dayalı egemenlik' prensibinin doğrudan sonuçları sorulmaktadır.
2
Verilen öncüllerin self-determinasyon ilkesiyle nedensellik bağını analiz etme
I. öncülde yer alan azınlıkların Türkleri göçe zorlaması ve II. öncülde yer alan Türklerin Müdafaa-i Hukuk cemiyetlerini kurarak nüfus üstünlüğünü kanıtlamaya çalışması doğrudan demografik egemenlik ilkesiyle ilgilidir. III. öncüldeki manda ve himaye ise 'toprak ilhakı yasağı' ilkesini aşmak için üretilmiştir.
Farklı ilkelerin doğurduğu sonuçları birbirinden ayırt etmek doğru cevaba ulaşmayı sağlar.
3
Doğru öncülleri birleştirerek sonuca ulaşma
I ve II numaralı yargıların doğrudan nüfus çoğunluğu prensibine dayandığı kesinleşir.
III numaralı yargı ilhak yasağının bir sonucu olduğu için elenir.

Anahtar Kavram

Wilson İlkeleri'nde yer alan self-determinasyon (nüfus çoğunluğuna dayalı egemenlik) ilkesi ile toprak ilhakı yasağının Osmanlı Devleti ve İtilaf Devletleri üzerindeki farklı yansımaları

İpuçları

1
Wilson İlkeleri'nde yer alan 'nüfus çoğunluğu' (self-determinasyon) ilkesi ile 'toprak ilhakı yasağı' ilkesinin sonuçlarını birbirinden ayırınız.
2
Azınlıkların nüfus mücadelesi ve Türklerin Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri doğrudan demografiyle ilgilidir; ancak manda ve himaye sistemi sömürgeciliğin isim değiştirmesidir.
3
Manda ve himaye rejimi, galip devletlerin toprak almama kuralını aşmak için geliştirdikleri bir yöntemdir; dolayısıyla nüfus çoğunluğu esasına dayanmaz.

Daha Fazla Pratik

Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri arasında ilk derin görüş ayrılığına neden olan İzmir'in İtalya yerine Yunanistan'a verilmesi kararının perde arkasını pekiştirecek sorular çözünüz.

Alternatif Yöntem

Öncüllerdeki kavramları Wilson İlkeleri'nin ilgili maddeleriyle eşleştiriniz: Nüfus çoğunluğu ilkesi -> Etnik nüfus baskısı (I) ve Müdafaa-i Hukuk cemiyetleri (II). Toprak ilhakı yasağı -> Manda ve himaye rejimi (III). Bu ayrım doğrudan doğru cevabı verir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Wilson İlkeleri ve Paris Barış Konferansı

Bu konudan daha fazla soru