Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) yoluna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Başvurunun konusu, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlali iddiası olmalıdır.
  2. B
    Bireysel başvuruda bulunabilmek için, ihlale neden olduğu iddia edilen işlem veya karara karşı öngörülmüş olağan kanun yollarının tamamının tüketilmiş olması gerekir.
  3. Anayasa'da düzenlenen tüm sosyal ve ekonomik haklar, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında olup olmadığına bakılmaksızın bireysel başvuruya konu edilebilir.Cevap
  4. D
    Kamu tüzel kişileri bireysel başvuru yapamaz; özel hukuk tüzel kişileri ise sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlali gerekçesiyle başvuruda bulunabilir.
  5. E
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu oluşan hak ihlalleri dava edilebilir.

Cevap

Anayasa'da düzenlenen tüm sosyal ve ekonomik hakların bireysel başvuru kapsamında olduğu ifadesi yanlıştır; sadece Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokolleri ile ortak olan haklar bu kapsamdadır.
Sosyal ve ekonomik hakların (ikinci kuşak haklar) tamamının bireysel başvuruya konu edilebileceği bilgisi yanlıştır. Türk hukuk sisteminde bireysel başvuru yapılabilmesi için ihlal edilen hakkın hem 19821982 Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve ek protokollerinde ortak olarak yer alması gerekir. Çoğu sosyal ve ekonomik hak AİHS kapsamında bulunmadığından bu mekanizma ile korunmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvurunun konu bakımından kapsamını belirle.
Başvuru konusu hak; hem 19821982 Anayasası'nda hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve Türkiye'nin taraf olduğu ek protokollerde ortaklaşa güvence altına alınmış olmalıdır.
Bireysel başvuru her türlü anayasal hakkı değil, sınırlı bir hak grubunu korumaktadır.
2
Sosyal ve ekonomik hakların (ikinci kuşak haklar) durumunu değerlendir.
Mülkiyet hakkı gibi istisnalar dışında, sosyal ve ekonomik hakların büyük bir kısmı AİHS kapsamında yer almadığı için Türkiye'de bireysel başvuruya konu edilemez.
Bu hakların büyük çoğunluğu Avrupa Sosyal Şartı kapsamındadır, AİHS kapsamında değildir.
3
Hatalı genellemeyi tespit et.
Sosyal ve ekonomik hakların 'tamamının' kapsamda olduğunu belirten seçenek, mevzuattaki 'ortak alan' kuralına aykırıdır.
Soruda 'yanlış' olan ifade arandığı için bu seçenek doğru cevaptır.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvuruda Ortak Alan Kuralı

İpuçları

1
Bireysel başvuruda korunacak hakların hem ulusal (Anayasa) hem de uluslararası (AİHS) belgelerde ortak olarak bulunması gerektiğini hatırlayın.
2
Hangi hak gruplarının (Birinci kuşak mı, ikinci kuşak mı?) Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi dışında kaldığını düşünün.
3
Eğitim, sağlık gibi sosyal haklar Anayasa'da yer alsa da, AİHS'de (bazı protokoller hariç) genel olarak yer almazlar ve bu nedenle bireysel başvuru kapsamı dışındadırlar.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru süreleri ve başvuru yapılabilecek merciler (Anayasa Mahkemesi, mahkemeler aracılığıyla vb.) konusunu tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Bireysel Başvuru

Bu konudan daha fazla soru