Türk idare hukukunda 'idarenin bütünlüğü' ilkesini gerçekleştirmek amacıyla kullanılan hiyerarşi ve idari vesayet denetimleri, yetkinin kaynağı ve kullanım biçimi bakımından temel farklılıklara sahiptir. Bu iki denetim türü arasındaki hukuki rejim farkları dikkate alındığında, idari vesayet yetkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ADenetlenen işlemin hem hukuka uygunluk hem de yerindelik (hizmetin gerekleri) yönünden incelenmesine olanak sağlar.
- BYetkinin kaynağını genel idari yetkiden aldığı için kanunda açıkça düzenlenmemiş olsa dahi her zaman kullanılabilir.
- CVesayet makamı, yerinden yönetim kuruluşunun kararlarını hukuka aykırı bulursa işlemin yerine geçerek yeni bir karar tesis edebilir.
- Anayasal bir dayanağı olan bu yetki, yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini koruyacak biçimde ancak kanunda belirtilen sınırlı durumlarda kullanılabilir.Cevap
- EHiyerarşik amirde olduğu gibi, vesayet makamı da denetlediği işlemin içeriğini değiştirerek (tadil ederek) onaylama yetkisine sahiptir.
Cevap
İdari vesayet yetkisi, anayasal bir dayanağı olan, yerinden yönetim kuruluşlarının özerkliğini koruyacak biçimde ancak kanunda belirtilen sınırlı durumlarda kullanılabilen istisnai bir denetim aracıdır.
Doğru ifade olan 'Anayasal bir dayanağa sahip olması ve kanunla belirlenen sınırlı durumlarda kullanılması', idari vesayetin 'kanunilik' ve 'istisnailik' özelliklerini yansıtır. Anayasa'nın 127. maddesi merkezi idareye, mahalli idareler üzerinde bu yetkiyi tanırken yerinden yönetimin özerkliğini de koruma altına almıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari Vesayetin Kanuniliği ve İstisnailiği
İpuçları
1
Hiyerarşi ve idari vesayet arasındaki en temel fark, denetlenen ve denetleyen birimlerin aynı mı yoksa farklı mı kamu tüzel kişileri olduğu ile ilgilidir.
2
Merkezi yönetimin (Bakanlıklar, Valilikler) yerel yönetimler (Belediyeler, Köyler) üzerindeki yetkisi, yerel yönetimin özerkliği nedeniyle sınırlı ve kanuni olmak zorundadır.
3
Hiyerarşik amir astın işlemini dilediği gibi değiştirebilirken (tadil/ikame), vesayet makamı 'özerk' bir kuruluşun iradesine bu şekilde doğrudan müdahale edemez.
Daha Fazla Pratik
İl Genel İdaresi (merkezi/taşra) ile İl Özel İdaresi (yerinden yönetim) arasındaki denetim farklarını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Tablo yöntemiyle; 'Hiyerarşi: Aynı Tüzel Kişilik / Yerindelik Var / Genel Yetki' ve 'Vesayet: Farklı Tüzel Kişilik / Yerindelik Yok / İstisnai Yetki' özelliklerini karşılaştırarak sonuca gidilebilir.
Tahmini Süre:2m 0s