Soru

Zorluk: Orta31 Mart Vakası

1909 yılının Nisan ayında İstanbul’da anayasal düzene karşı bir tepki olarak ortaya çıkan 31 Mart Vakası, Mustafa Kemal’in de kurmay kadrosunda yer aldığı Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. İsyanın kontrol altına alınmasının ardından parlamentoda alınan bir kararla II. Abdülhamid tahttan indirilmiş ve yerine V. Mehmed Reşad getirilmiştir.

Bu gelişmenin Türk siyasi tarihi açısından taşıdığı temel önem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Osmanlı Devleti'nde doğrudan mevcut rejime karşı yapılmış ilk isyan hareketi olmasıCevap
  2. B
    Bâb-ı Âli Baskını ile hükümetin zorla değiştirilmesine zemin hazırlayan olay olması
  3. C
    Osmanlıcılık fikir akımının devletin tek resmi ideolojisi olarak kabul edilmesini sağlaması
  4. D
    Padişahın, anayasayı tek taraflı olarak askıya alma yetkisini güçlendiren bir süreç olması
  5. E
    Halkın ilk kez bir anayasal belge ile haklarının güvence altına alındığı gelişme olması

Cevap

31 Mart Vakası, Osmanlı Devleti'nde doğrudan mevcut rejime karşı yapılmış ilk isyan hareketi olması özelliğiyle Türk siyasi tarihinde kritik bir öneme sahiptir.
31 Mart Vakası (13 Nisan 1909), Türk tarihinde mevcut bir siyasal rejime (meşrutiyete) karşı yapılmış ilk ayaklanmadır. Bu olayda ordu (Hareket Ordusu) rejimi korumuş ve Meclis-i Mebusan kararıyla padişah değişikliği yapılarak parlamenter iradenin üstünlüğü vurgulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
İsyanın II. Meşrutiyet ile gelen anayasal düzene karşı çıktığı tespit edilir.
31 Mart Vakası'nın temel amacı meşrutiyeti yıkıp mutlakıyete geri dönmektir.
2
Bastırma sürecini değerlendirme
Ordu (Hareket Ordusu), meşrutiyet rejimini korumak için müdahale etmiştir.
Ordu içindeki meşrutiyet yanlısı subaylar (başta Mustafa Kemal ve Mahmut Şevket Paşa) anayasal düzeni savunmuştur.
3
Siyasi sonucu belirleme
Milli iradenin (Meclis-i Mebusan) bir padişahı görevden alma gücü tescillenmiştir.
Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişah, bir parlamento kararı ile tahttan indirilmiştir.

Anahtar Kavram

31 Mart Vakası'nın Rejim Karşıtı Niteliği

Daha Fazla Pratik

31 Mart Vakası sonrasında yapılan 1909 Anayasa değişikliklerinin 'hükümetin meclise karşı sorumlu olması' maddesini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla