Soru

Zorluk: KolaySened-i İttifak ve Tanzimat Dönemi Belgeleri

Osmanlı Devleti'nde 18081808 yılında Padişah II. Mahmut ile yerel güçler olan âyanlar arasında imzalanan, padişahın mutlak yetkilerini ilk kez sınırlandıran ve hukuki niteliği bakımından bir sözleşme (misak) özelliği taşıyan belge aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sened-i İttifakCevap
  2. B
    Tanzimat Fermanı
  3. C
    Islahat Fermanı
  4. D
    Kanun-i Esasi
  5. E
    Teşkilat-ı Esasiye

Cevap

Sened-i İttifak
Sened-i İttifak, 1808 yılında II. Mahmut ile Ayanlar arasında imzalanmış bir sözleşmedir (misak). Bu belgeyle Osmanlı padişahı, kendi mutlak otoritesinin dışında bir gücü (ayanları) resmen tanımış ve yetkilerinin sınırlandırılmasını kabul etmiştir. Bu durum Türk anayasa tarihindeki ilk demokratikleşme/anayasallaşma adımı kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarih ve Aktör Tespiti
18081808 yılı ve II. Mahmut dönemi belirlenir.
Soru kökündeki tarih ve padişah bilgisi doğru belgeyi bulmak için temel ipucudur.
2
Hukuki Niteliğin Analizi
Belgenin iki taraflı bir sözleşme (misak) olduğu saptanır.
Âyanlar ile padişah arasındaki karşılıklı taahhütler bu belgeyi bir 'ferman' değil 'sözleşme' yapar.
3
Tarihi Önemin Belirlenmesi
Padişahın yetkilerinin ilk kez bir belgeyle sınırlandığı sonucuna varılır.
Türk anayasallaşma sürecinin ilk basamağı Sened-i İttifak ile atılmıştır.

Anahtar Kavram

Sened-i İttifak'ın Türk Anayasa Tarihindeki İlk Olma Özelliği

İpuçları

1
Bu belge II. Mahmut döneminde, yani 19. yüzyılın hemen başında imzalanmıştır.
2
Belgenin karşı tarafında 'Ayanlar' adı verilen yerel toprak sahipleri ve güç odakları bulunur.
3
Bu metin bir ferman değil, iki tarafın karşılıklı imzaladığı bir sözleşme (misak) niteliğindedir.

Daha Fazla Pratik

Tanzimat Fermanı ile Sened-i İttifak arasındaki en temel farkın 'hazırlanış yöntemi' (sözleşme vs. ferman) olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla