Türkiye'nin sahip olduğu mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum özellikleri, ülkenin ikliminden bitki örtüsüne, tarımından yerleşmesine kadar pek çok alanı etkilemektedir.
Buna göre;
I. Çoruh Nehri Vadisi'nde kış ılıklığına bağlı olarak turunçgil tarımının yapılabilmesi
II. Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların denize dönük yamaçlarının iç yamaçlara göre daha fazla yağış alması
III. Toros Dağları'nda yerleşme üst sınırının, güneye bakan yamaçlarda kuzeye bakan yamaçlardan daha yüksek olması
IV. Akdeniz'den Karadeniz'e doğru gidildikçe deniz suyunun tuzluluk oranının azalması
yukarıda verilen durumlardan hangileri Türkiye'nin göreceli (özel) konumunun sonuçları arasında yer alır?
- I ve IICevap
- BI ve III
- CII ve IV
- DIII ve IV
- EI, II ve III
Cevap
Yalnızca yer şekilleri, yükselti ve denizellik ile açıklanan I ve II numaralı durumları içeren seçenek doğrudur.
I. öncüldeki mikroklima alanı (Çoruh Vadisi'nde fön rüzgarları) ve II. öncüldeki orografik yağış (dağların kıyıya paralel uzanması) doğrudan Türkiye'nin yükseltisi ve yer şekilleriyle ilgilidir. Bu özellikler enlem ve boylam dereceleriyle açıklanamadığı için göreceli (özel) konumun sonuçlarıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'nin göreceli ve mutlak konumu ile bunların sonuçlarının ayırt edilmesi
İpuçları
1
Göreceli (özel) konum; kıtalara, denizlere, yer şekillerine ve yükseltiye bağlı olarak ortaya çıkan özelliklerdir.
2
Mutlak (matematik) konum ise Ekvator'a (enlem) ve Başlangıç Meridyeni'ne (boylam) göre olan konumdur. Enleme bağlı düzenli değişen her şey mutlak konumdur.
3
Bir dağın 'denize' bakan yamacının fazla yağış alması ile 'güneye' bakan yamacının daha sıcak olması farklı kavramlardır. Birincisi yer şekilleri (göreceli), ikincisi ise dönencelere uzaklık yani bakıdır (mutlak).
Daha Fazla Pratik
Aynı enlem üzerinde yer alan iki kentin sıcaklıklarının veya tarım ürünlerinin farklı olmasını inceleyen durum sorularını çözerek ayrımı pekiştirebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Öncülleri okurken her birinin yanına 'Enlem mi?', 'Boylam mı?' yoksa 'Yükselti/Yer Şekli/Denizellik mi?' diye not alın. İlk ikisi matematik, üçüncüsü özel konumu verecektir.
Tahmini Süre:1m 15s