Türkiye arazisinin jeolojik gelişimi, Alp-Himalaya orojenezinin farklı evrelerini kapsayan 'Paleotektonik' ve 'Neotektonik' olmak üzere iki ana döneme ayrılmaktadır. Yaklaşık milyon yıl önce (Orta Miyosen) Arap Levhası'nın Anadolu kütlesine çarpmasıyla başlayan Neotektonik Dönem, Türkiye'nin günümüzdeki morfolojik görünümünü kazandığı süreçtir.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de Neotektonik Dönem ile birlikte başlayan veya bu dönemin dinamikleriyle doğrudan ilişkili olan bir süreç değildir?
- AKuzey Anadolu Fay Hattı (KAF) boyunca sağ yönlü doğrultu atımlı hareketlerin ve batıya doğru kaçış mekanizmasının devreye girmesi
- BBatı Anadolu'da gerilme (extensional) tektoniğine bağlı olarak Doğu-Batı uzanışlı çöküntü hendeklerinin (graben) ve horstların şekillenmesi
- CAnadolu kütlesinin epirojenik bir karakterle bir bütün olarak yükselmesi sonucu akarsuların yataklarını derine doğru kazmaya başlaması
- Tetis Denizi tabanındaki tortul tabakaların ilk kez şiddetli kıvrılmalara uğrayarak deniz seviyesinin üzerine çıkması ve ana dağ kuşaklarının temellerinin atılmasıCevap
- EDoğu Anadolu'da yer kabuğunun sıkışma etkisiyle kalınlaşması sonucu ortalama yükseltinin artması ve buna bağlı olarak volkanik faaliyetlerin yoğunlaşması
Cevap
Tetis Denizi tabanındaki tortul tabakaların ilk kez kıvrılarak deniz seviyesinin üzerine çıkması ve ana dağ kuşaklarının temellerinin atılması süreci, Paleotektonik döneme aittir.
Türkiye'nin jeolojik evriminde 'Paleotektonik Dönem', Tetis Denizi'ndeki tortullaşma ve ardından gelen ilk şiddetli kıvrılma hareketlerini (Eosen-Oligosen) kapsar. 'Neotektonik Dönem' ise Arap levhasının sıkıştırmasıyla Anadolu'nun batıya kaçmaya başladığı, fay hatlarının (KAF-DAF) belirginleştiği ve kütlesel yükselmenin (epirojenez) hızlandığı Miyosen sonrası süreci ifade eder. Dağ kuşaklarının ilk oluşumu ve deniz yüzeyine çıkışı Neotektonik öncesi bir süreçtir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Paleotektonik ve Neotektonik Dönem ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s