Türkiye'de bitki örtüsü çeşitliliği içerisinde yer alan çalı formasyonları (maki, garig, psödomaki), bulundukları bölgelerin iklim koşulları ve beşerî müdahalelerin niteliğine göre farklılıklar gösterir. Bu formasyonların ekolojik özellikleri ve tür bileşimleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
- AAkdeniz iklim kuşağında kızılçam ormanlarının tahrip edildiği alanlarda maki; makilerin aşırı tahrip edildiği ve toprağın sığlaştığı sahalarda ise garig (frigana) toplulukları gelişir.
- BPsödomaki (yalancı maki), Karadeniz kıyı kuşağında nemli ve gür ormanların tahrip edildiği sahalarda oluşur ve bünyesinde fındık, şimşir, kızılcık gibi kışın yaprağını döken türleri de barındırır.
- CMaki üst sınırı, sıcaklık ve enlem ilişkisine bağlı olarak Akdeniz kıyılarında yaklaşık 800-900 metre iken, Ege'de 500-600, Marmara Denizi çevresinde ise 200-300 metrelere kadar iner.
- DGarig formasyonu; lavanta, kekik, süpürge çalısı ve abdestbozan gibi boyları genellikle bir metreyi geçmeyen, kurakçıl ve cılız çalı topluluklarından meydana gelir.
- Akçakesme, sandal ve keçiboynuzu gibi maki elemanları; kış soğuklarına karşı yüksek tolerans gösterdikleri için Kuzey Anadolu Dağları'nın 1500 metre üzerindeki yüksek kısımlarında ana bitki örtüsünü oluşturur.Cevap
Cevap
Sandal, akçakesme ve keçiboynuzu gibi maki türlerinin kış soğuklarına dayanıklı olduğu ve yüksek dağlık kesimlerde yetiştiği bilgisi yanlıştır.
Doğru cevap olan ifade, maki türlerinin kış soğuklarına dayanıklı olduğunu ve yüksek rakımlarda ana bitki örtüsünü oluşturduğunu savunmaktadır. Oysa maki türleri (zeytin, sandal, keçiboynuzu vb.) kış ılıklığı isteyen bitkilerdir; bu nedenle sıcaklığın çok düşük olduğu yüksek dağlık alanlarda veya Karadeniz'in yüksek kesimlerinde yetişmeleri mümkün değildir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'deki çalı formasyonlarının (Maki, Garig, Psödomaki) ekolojik istekleri ve dağılış sınırlayıcıları.
İpuçları
1
Maki türlerinin temel ekolojik isteği olan kış ılıklığını düşünün.
2
Türkiye'de dağların 1500 metreden yüksek kesimlerinde kışların nasıl geçtiğini ve bu durumun Akdeniz kökenli bitkileri nasıl etkileyeceğini hatırlayın.
3
Sandal ve keçiboynuzu gibi bitkiler don olaylarına karşı çok hassastır; bu yüzden sadece kıyı kesimlerinde ve belirli bir yükseltiye kadar görülebilirler.
Daha Fazla Pratik
Maki üst sınırının bölgelere göre değişimini bir Türkiye haritası üzerinde inceleyerek enlem etkisini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s