Soru

Zorluk: OrtaTürk-İslam Devletlerinde Devlet Yönetimi

Türk-İslam devletlerinde saray teşkilatının işleyişinden sorumlu olan, elçilerin kabulünde protokolü düzenleyen ve hükümdar ile hem halk hem de diğer devlet görevlileri arasında bir köprü vazifesi gören en üst düzey görevli aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hacibü'l HüccabCevap
  2. B
    Emir-i Alem
  3. C
    Serhenk
  4. D
    Emir-i Şikar
  5. E
    Emir-i Ahur

Cevap

Türk-İslam devletlerinde hükümdar ile çevre arasındaki tüm protokol ve iletişim trafiğini yöneten en yetkili saray görevlisi Hacibü'l Hüccab'dır.
Türk-İslam devlet yönetiminde hükümdar ile halk ve devlet adamları arasında bir engel (perde) olan haciblik makamı, iletişimi denetler. Hacibü'l Hüccab (veya Karahanlılardaki adıyla Tayangu), saray törenlerinden, elçi kabullerinden ve saray disiplininden sorumlu olan en üst düzey sivil yöneticidir.

Adım Adım Çözüm

1
Saray teşkilatı görevlilerinin tanımlarının analiz edilmesi
Soruda belirtilen 'hükümdar ile halk arasındaki köprü' ve 'protokol düzenleme' yetkileri haciblik makamına aittir.
Haciblik, Türk-İslam devletlerinde (özellikle Karahanlı, Gazneli ve Selçuklularda) bürokrasi ile hükümdar arasındaki en kritik eşiktir.
2
Hacibü'l Hüccab makamının hiyerarşik konumunun belirlenmesi
Hacibü'l Hüccab, 'haciplerin başı' (Büyük Hacip) anlamına gelir ve saraydaki tüm hacip grubunun amiridir.
Bu görevli, halkın şikayetlerini dinler, uygun gördüklerini sultana arz eder ve elçi kabullerinde törenleri yönetir.

Anahtar Kavram

Türk-İslam Devletlerinde Saray Teşkilatı ve Haciblik Makamı

İpuçları

1
Bu görevli, kelime anlamı olarak 'engelleyen' veya 'perde olan' bir kökten gelir.
2
Karahanlılar döneminde bu görevliye 'Tayangu' adı verilirdi.
3
Kutadgu Bilig'de özellikleri anlatılan, halkın derdini sultana, sultanın emrini halka ulaştıran 'hacıplerin başıdır'.

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar ve Büyük Selçuklular arasındaki saray görevlileri isim benzerliklerini ve farklarını (örn: Candar, Silahtar) tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla