Examkin

Soru

Zorluk: KolayTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Bir bölgenin coğrafi yapısı incelenirken enlem ve boylam değerlerinin ortaya çıkardığı sonuçlar ile yeryüzü şekilleri, yükselti ve karasallık gibi yerel şartların sonuçları birbirinden ayırt edilmelidir.

Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin yalnızca bu yerel şartlarından kaynaklanan coğrafi bir özelliktir?

  1. A
    Yıl boyunca dört mevsim koşullarının sırasıyla ve belirgin olarak yaşanması
  2. Aynı zaman diliminde yurdun farklı alanlarında farklı mevsim şartlarının gözlemlenmesiCevap
  3. C
    Dağlık alanların güneye bakan yamaçlarında tarım üst sınırının daha yüksek olması
  4. D
    Ekvator yönünden esen yerel rüzgârların hava sıcaklığı üzerinde artırıcı etki yapması
  5. E
    Kış mevsiminde görülen yağışların büyük bir kısmının cephesel kökenli olması

Cevap

Aynı zaman diliminde yurdun farklı alanlarında farklı mevsim şartlarının gözlemlenmesi
Aynı anda yurdun farklı bölgelerinde farklı mevsim koşullarının (örneğin Erzurum'da kar yağarken Antalya'da denize girilebilmesi) yaşanması, Türkiye'nin kısa mesafelerde büyük yükselti farklarına ve çeşitli yer şekillerine sahip olmasının bir sonucudur. Bu durum enlem veya boylamla değil, tamamen özel (göreceli) konum şartlarıyla açıklanır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki coğrafi özelliklerin ortaya çıkış nedenlerini Ekvator'a olan uzaklık (matematik konum) veya yer şekilleri (özel konum) açısından sınıflandırın.
Dört seçeneğin enlem, boylam ve yarım küre özellikleri ile ilgili olduğu, bir seçeneğin ise yer şekilleri ile ilgili olduğu görülür.
Soruda bizden yalnızca yerel şartlardan (özel konumdan) kaynaklanan özelliği bulmamız istenmektedir.
2
Matematik konumun (enlem ve boylam) etkili olduğu seçenekleri eleyin.
Dört mevsimin ardışık yaşanması (Orta Kuşak), güney yamaçların sıcak olması (Bakı), güneyden gelen rüzgârların ısıtması (Kuzey Yarım Küre) ve cephe yağışları (Orta Kuşak) matematik konum sonuçlarıdır.
Bu özellikler Türkiye'nin dünya üzerindeki koordinatlarından kaynaklanır.
3
Özel (göreceli) konumun etkili olduğu özelliği tespit edin.
Aynı zaman diliminde farklı mevsim şartlarının görülmesi özelliği doğru cevaptır.
Bu durum, kısa mesafelerde yükseltinin ve yer şekillerinin değişmesi gibi tamamen ülkenin kendine has fiziki yapısından kaynaklanır.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Özel Konumunun Sonuçları ve Matematik Konum Ayrımı

İpuçları

1
Matematik konum Ekvator'a ve boylamlara göre konumu ifade ederken; özel konum denizlere, dağlara ve yükseltiye göre yerel özellikleri ifade eder.
2
Orta Kuşak'ta ve Kuzey Yarım Küre'de bulunmak matematik konumdur. Dört mevsimin yıl içinde sırasıyla yaşanması, bakı etkisi ve cephe yağışları bu durumun sonuçlarıdır.
3
Kısa mesafelerde yer şekillerinin ve yükseltinin değişmesi nedeniyle, Türkiye'de aynı gün içerisinde hem kış hem de yaz sporları yapılabilmektedir. Bu durum tamamen özel konuma bağlıdır.

Daha Fazla Pratik

Özel konum ile matematik konum sonuçlarını pekiştirmek için Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer almasının kanıtlarını (ABCD kuralı: Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephe yağışları, Dört mevsim) tekrar inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Özelliğin kaynağını bulmak için kendinize 'Eğer Türkiye tamamen düz bir ülke olsaydı bu özellik devam eder miydi?' sorusunu sorun. Tamamen düz olsaydık aynı anda farklı mevsim şartları bu kadar belirgin yaşanamazdı; demek ki bu özellik yer şekillerine (özel konuma) bağlıdır.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Bu konudan daha fazla soru