Soru

Zorluk: ZorParlamento Kararları

19821982 Anayasası uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) işlem ve faaliyetleri hukuki nitelikleri bakımından "kanunlar" ve "parlamento kararları" olarak iki grupta değerlendirilir. Parlamento kararları, kural olarak TBMM’nin iç işleyişine yönelik olan, Cumhurbaşkanının onayına (yayımlamasına) tabi olmayan ve yine kural olarak yargı yolu kapalı olan işlemlerdir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi hem bir "parlamento kararı" niteliğindedir hem de Anayasa Mahkemesi tarafından yargısal denetimi yapılamaz?

  1. A
    Milletvekilliğinin bağdaşmayan bir görev kabul edilmesi nedeniyle düşürülmesi kararı
  2. B
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin Genel Kurul kararı
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün değiştirilmesine dair karar
  4. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının seçilmesine ilişkin kararCevap
  5. E
    Genel veya özel af ilan edilmesine dair karar

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının seçilmesi kararı, bir parlamento kararıdır ve Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olmayan işlemlerden biridir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanının seçilmesi işlemi, Meclis'in kendi iç işleyişine yönelik bir 'parlamento kararı' niteliğindedir. 19821982 Anayasası'na göre parlamento kararları genel olarak yargı denetimi dışındadır. Sadece TBMM İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları için Anayasa Mahkemesi'ne başvuru yolu açıktır. Meclis Başkanı seçimi bu istisnalar arasında yer almadığı için Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Parlamento kararlarının yargısal denetim rejimini belirle.
19821982 Anayasası'na göre parlamento kararları kural olarak yargı denetimine tabi değildir; ancak bunun üç istisnası vardır.
Genel kural ve istisnaların bilinmesi, elenecek seçeneklerin tespitini sağlar.
2
Yargısal denetime tabi olan (istisnai) parlamento kararlarını listele.
1) TBMM İçtüzüğü, 2) Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması, 3) Milletvekilliğinin Düşürülmesi (İstifa, devamsızlık ve bağdaşmazlık hallerinde).
Anayasa Mahkemesi'ne götürülebilen kararlar bu üçü ile sınırlıdır.
3
Seçenekleri 'kanun' ve 'parlamento kararı' ayrımına göre incele.
Genel ve özel af ilanı bir 'kanun'dur. Diğer seçenekler parlamento kararıdır.
Soruda hem parlamento kararı olma hem de denetlenememe şartı aranmaktadır.
4
Hem parlamento kararı olup hem de denetim dışı kalan seçeneği işaretle.
Meclis Başkanı seçimi kararı bu şartları sağlar.
Başkan seçimi parlamento kararıdır ve denetlenebilen üç istisna arasında yer almaz.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme nedeniyle düşmesi işleminin neden bir parlamento kararı olmadığını ve yargısal denetim farkını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla