Soru

Zorluk: Çok zorParlamento Kararları

1982 Anayasası ve yerleşik anayasa hukuku doktrini dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kabul edilen "parlamento kararları" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanının onayına tabi değildir ve kural olarak Anayasa Mahkemesinin yargısal denetimi dışındadır; ancak İçtüzük değişiklikleri ile yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları bu kuralın istisnalarını oluşturur.Cevap
  2. B
    TBMM'nin yaptığı tüm işlemler parlamento kararı niteliğindedir; ancak Bütçe ve Kesin Hesap gibi mali konuların genel kurulda kabul edilmesi teknik olarak kanun formunda gerçekleştirilir ve bu nedenle Cumhurbaşkanı tarafından veto edilebilirler.
  3. C
    Milletvekilliğinin düşmesine ilişkin alınan bir parlamento kararının iptali için, kararın alındığı tarihten itibaren 15 gün içinde ilgili milletvekili veya bir başka milletvekili Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
  4. D
    Parlamento kararları, kanunlar gibi normlar hiyerarşisinde Anayasa'nın hemen altında yer alır ve tüm parlamento kararlarına karşı Resmi Gazete'de yayımlandıkları tarihten itibaren 60 gün içinde Danıştay'da iptal davası açılabilir.
  5. E
    Anayasa'da aksine bir hüküm bulunmadıkça, bir parlamento kararının yürürlüğe girmesi için Resmi Gazete'de yayımlanması zorunlu değildir; Meclis Başkanlığının kararı Divan üyelerine tebliğ etmesi yeterlidir.

Cevap

Parlamento kararları kural olarak Cumhurbaşkanı onayına ve yargı denetimine tabi değildir, ancak İçtüzük, dokunulmazlık ve vekilliğin düşmesi konuları istisnadır.
Doğru ifade, parlamento kararlarının kural olarak ne Cumhurbaşkanı onayına ne de yargı denetimine tabi olduğunu, ancak İçtüzük değişiklikleri, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararlarının Anayasa Mahkemesi denetimine açık olan üç istisna olduğunu belirtmektedir. Bu, 1982 Anayasası'nın yasama işlemlerine dair kurduğu temel dengedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parlamento kararının tanımını ve hukuki niteliğini analiz etme
TBMM'nin kanun dışındaki tüm işlemleri (seçimler, içtüzük, denetim vb.) parlamento kararıdır.
İşlemin tabi olduğu rejimi belirlemek için türünü ayırt etmek gerekir.
2
Cumhurbaşkanının onay yetkisini inceleme
Parlamento kararları Cumhurbaşkanına gönderilmez, doğrudan yürürlüğe girer.
Yasama organının özerkliği ilkesi gereği bu kararlar CB onayına tabi değildir.
3
Yargısal denetim mekanizmasını değerlendirme
Kural: Yargı yolu kapalıdır. İstisnalar: İçtüzük değişikliği, Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve Milletvekilliğinin düşmesi.
Anayasa'nın 85. maddesi ve ilgili diğer maddeler bu istisnaları açıkça belirtmiştir.
4
İstisnai kararların denetim merciini belirleme
Söz konusu üç istisna da sadece Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenir.
Yasama işlemlerinin anayasaya uygunluk denetimi münhasıran Anayasa Mahkemesine aittir.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve Usulü

İpuçları

1
Parlamento kararlarının kanunlardan en büyük farkı, kural olarak yargı denetimine tabi olmamalarıdır.
2
AYM'nin denetlediği sadece 3 özel parlamento kararı vardır: İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi.
3
Milletvekilliğiyle ilgili itirazlarda '7 gün içinde başvuru, 15 gün içinde karar' kuralını hatırlayınız.

Daha Fazla Pratik

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması sürecindeki toplantı ve karar yeter sayılarını inceleyerek bu süreci pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla