Soru

Zorluk: Çok zorBireysel Başvuru

19821982 Anayasası ve 62166216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, "bireysel başvuru" (Anayasa şikâyeti) mekanizmasının konu, kişi ve kabul edilebilirlik şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Bireysel başvuruya konu edilebilecek haklar; Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki ortak alanda yer alan haklardır.
  2. B
    Özel hukuk tüzel kişileri (dernekler, vakıflar vb.), sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilirken; kamu tüzel kişileri hiçbir şekilde bireysel başvuru yapamazlar.
  3. C
    Bireysel başvuru yoluna gidebilmek için, ihlale yol açtığı iddia edilen işlem veya karara karşı öngörülen idari ve yargısal başvuru yollarının tamamının tüketilmiş olması şarttır.
  4. Anayasa Mahkemesi kararları ile Yüksek Seçim Kurulu (YSK) kararları, yargısal yolları tüketen nihai ve kesin nitelikli kararlar olduklarından, bu kararlar aleyhine doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilebilir.Cevap
  5. E
    Yasama işlemleri ile düzenleyici idari işlemler (yönetmelik vb.) doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez; ancak bu işlemlerin uygulanması sonucu oluşan bireysel işlemler aleyhine başvuru yapılabilir.

Cevap

Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Seçim Kurulu kararları, kesin nitelikte olmalarına rağmen bireysel başvuru kapsamı dışında bırakılmıştır.
Anayasa'nın 148148. maddesi ve 62166216 sayılı Kanun'un 4545. maddesi uyarınca; yasama işlemleri, düzenleyici idari işlemler, yargı denetimi dışında bırakılan işlemler ile Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Seçim Kurulu kararları bireysel başvuruya konu edilemez. Bu kararlar kesin nitelikte olsa dahi, sistemin işleyişi ve hukuk güvenliği gereği bu mekanizmanın dışındadır.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel başvurunun konu bakımından istisnalarını incele.
62166216 sayılı Kanun'un 45/345/3. maddesine ulaşıldı.
Başvuru yapılamayacak işlemlerin yasal dayanağını belirlemek gerekir.
2
Yargı denetimi dışındaki işlemler ile AYM ve YSK kararlarının durumunu kontrol et.
Bu kararların bireysel başvuruya konu edilemeyeceği tespit edildi.
Hukuki kesinlik ve mahkemelerin özel statüsü nedeniyle bu istisnalar öngörülmüştür.
3
Diğer seçeneklerdeki kişi ve konu şartlarını doğrula.
Kamu tüzel kişilerinin başvuramayacağı ve hak kapsamının AİHS ile sınırlı olduğu doğrulandı.
Yanlış olan seçeneğin diğerlerinden ayırt edilmesi sağlanır.
4
Sonucu belirle.
AYM ve YSK kararlarına karşı başvuru yapılabileceğini iddia eden ifadenin yanlış olduğu sonucuna varıldı.
Yasal düzenlemeye açıkça aykırı bir ifadedir.

Anahtar Kavram

Bireysel başvurunun kapsamı ve yasal istisnaları
Bu soruyu puanla