Examkin

Soru

Zorluk: OrtaParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'nin en güneyindeki Hatay'dan (36∘36^\circ Kuzey) hareket ederek en kuzeyindeki Sinop'a (42∘42^\circ Kuzey) doğru yol alan bir araştırmacı, bu süreçte gözlemlediği aşağıdaki coğrafi özelliklerden hangisinin değişmediğini saptar?

  1. Ardışık iki paralel dairesi arasındaki kuş uçuşu mesafeCevap
  2. B
    Alacakaranlık (tan ve gurup) sürelerinin uzunluğu
  3. C
    Kuzey Yıldızı'nın (Polaris) ufuk düzlemi üzerindeki görünüm açısı
  4. D
    Güneş ışınlarının atmosferdeki tutulma oranı
  5. E
    Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki çizgisel dönüş hızı

Cevap

Ardışık iki paralel dairesi arasındaki kuş uçuşu mesafe
Ardışık iki paralel arasındaki kuş uçuşu uzaklık Dünya'nın her yerinde yaklaşık 111111 km'dir. Türkiye'nin güneyinden kuzeyine gidildiğinde enlem dereceleri değişse de bu mesafe sabit kalır ve toplamda 6×111=6666 \times 111 = 666 km'lik bir fark korunur.

Adım Adım Çözüm

1
Gözlemcinin hareket yönünü ve konum farkını belirlemek.
Gözlemci 36∘36^\circ Kuzey'den 42∘42^\circ Kuzey'e, yani güneyden kuzeye doğru gitmektedir.
Hatay ve Sinop arasındaki enlem farkının coğrafi sonuçlarını analiz etmek için yön tayini şarttır.
2
Seçeneklerdeki unsurların enlemle (matematik konum) ilişkisini değerlendirmek.
Çizgisel hız, tan/gurup süresi, ışınların tutulma oranı ve Kuzey Yıldızı açısı enleme göre değişen değişkenlerdir.
Dünya'nın şekli ve eksen hareketi nedeniyle bu özellikler Ekvator'dan kutuplara doğru düzenli bir değişim sergiler.
3
Paralellerin geometrik özelliklerini hatırlamak.
Paralellerin boyları kutuplara doğru kısalsa da, aralarındaki mesafe her zaman 111111 km olarak sabit kalır.
Paralel daireleri arasındaki mesafenin sabitliği, coğrafi koordinat sisteminin temel bir özelliğidir.

Anahtar Kavram

Paralellerin Özellikleri ve Enlem Değişkenleri

İpuçları

1
Türkiye'nin güneyinden kuzeyine gidildikçe enlem dereceleri büyür (36∘36^\circ'den 42∘42^\circ'ye).
2
Güneş ışınlarının açısı, gölge boyu ve çizgisel hız gibi faktörler enleme bağlı olarak değişim gösteren 'Enlem Etkileri'dir.
3
Paralel dairelerinin çevre uzunlukları kuzeye doğru kısalır, ancak iki paralel arasındaki mesafe (1∘=1111^\circ = 111 km) asla değişmez.

Daha Fazla Pratik

Meridyenlerin özellikleri ile paralellerin özelliklerini karşılaştırarak, hangisinin aralarındaki mesafenin kutuplara doğru daraldığını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Paraleller ve Enlem Etkileri

Bu konudan daha fazla soru