Soru

Zorluk: OrtaYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

1982 Anayasası'nda yer alan 'Yargı Yetkisi' ve 'Mahkemelerin Bağımsızlığı' hükümleri dikkate alındığında, Türk yargı sisteminin işleyişi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yargı yetkisi, Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.
  2. Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri ile işleyişi Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.Cevap
  3. C
    Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremez.
  4. D
    Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili beyanda bulunulamaz.
  5. E
    Hâkimler ve savcılar, idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlıdırlar.

Cevap

Mahkemelerin kuruluşunun Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenleneceğini belirten ifade yanlıştır; bu işlemler yalnızca kanunla yapılabilir.
Doğru yanıt olan seçenek, mahkemelerin kuruluşunun Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile yapılacağını iddia etmektedir. Oysa 1982 Anayasası'nın 142. maddesine göre, mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri ancak kanunla düzenlenebilir. Bu durum, yargının yürütmeden bağımsızlığını koruyan en temel güvencelerden biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Yargı yetkisinin tanımını kontrol et.
Anayasa Madde 9'a göre yargı yetkisi Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır.
Yargı erkinin temel meşruiyet kaynağını ve niteliğini belirlemek için.
2
Mahkemelerin kuruluş esaslarını incele.
Anayasa Madde 142 uyarınca mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri ancak 'kanun' ile düzenlenir.
Yürütmenin düzenleyici işlemleri ile yargı teşkilatına müdahalesini engellemek için.
3
Yargı bağımsızlığına yönelik kısıtlamaları değerlendir.
Görülmekte olan davalarda Meclis müdahalesi yasaktır ve hiçbir makam hâkimlere talimat veremez (Madde 138).
Dış etkilerden arındırılmış bir yargılama sürecini teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Mahkemelerin Kanuniliği ve Bağımsızlığı İlkeleri

İpuçları

1
Mahkemelerin kuruluşu gibi temel hak ve özgürlükleri veya devlet organlarını ilgilendiren konuların hangi hukuki normla düzenlendiğini düşünün.
2
2017 değişikliği ile yürütmeye geniş yetkiler verilmiş olsa da, yargı teşkilatının kuruluşu hala 'yasama organının' yetki alanındadır.
3
Anayasa Madde 142: 'Mahkemelerin kuruluşu... kanunla düzenlenir' hükmünü hatırla.

Daha Fazla Pratik

Mahkemelerin bağımsızlığı ile doğrudan ilgili olan 'Tabii Hâkim İlkesi' konusunu incelemeniz önerilir.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla