Soru

Zorluk: ZorCümle Yorumu ve Kavramlar

(I) Edebiyatın toplumsal meselelere ayna tutma işlevi, sanatçının estetik kaygılarından ödün vermesi sonucunda giderek zayıflamaktadır. (II) Sanatçıların, geniş halk kitlelerine seslerini duyurabilmek adına dildeki yalınlığı aşırıya kaçırmaları, metnin sanatsal dokusunu zedelemektedir. (III) Nitelikli okur kitlesinin azalmasıyla birlikte yayın dünyasının ticari kaygılara teslim olması, eserlerdeki derinliği her geçen gün azaltmaktadır. (IV) Bu sürecin devam etmesi durumunda, gelecek kuşakların edebiyatla kurduğu bağ sadece yüzeysel bir bilgi alışverişinden ibaret kalacaktır. (V) Eleştirmenlerin bu tabloya karşı sessiz kalmaları, popüler kültürün edebiyatı bütünüyle kuşatmasına zemin hazırlamaktadır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    I. cümlede, bir durumun oluş gerekçesi ortaya konmuştur.
  2. B
    II. cümlede, eylemin bir amaca yönelik gerçekleştirildiği belirtilmiştir.
  3. III. cümlede, yargı gerçekleşme amacıyla birlikte verilmiştir.Cevap
  4. D
    IV. cümlede, bir varsayıma dayalı öngörü söz konusudur.
  5. E
    V. cümlede, mevcut bir durumun bir sonuca yol açtığı saptanmıştır.

Cevap

Üçüncü cümlede yargı gerçekleşme amacıyla değil, gerekçesiyle (neden-sonuç) birlikte verilmiştir.
Üçüncü cümlede eserlerdeki derinliğin azalması durumu, yayın dünyasının ticari kaygılara teslim olmasına ve okur kitlesinin azalmasına bağlanmıştır. Bu durum bir 'neden-sonuç' ilişkisidir. Seçenekte ise bu ilişkinin 'amaç-sonuç' olduğu iddia edildiği için bu ifade yanlıştır ve doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki anlam ilişkilerini belirlemek için anahtar sözcükleri analiz edin.
I. cümlede '-ması sonucunda' (neden), II. cümlede 'adına' (amaç), III. cümlede 'azalmasıyla birlikte / teslim olması' (neden), IV. cümlede '-ması durumunda' (koşul/varsayım) ve V. cümlede 'zemin hazırlamaktadır' (saptama) yapıları görülmektedir.
Cümle yorumu sorularında edatlar ve ekler anlam ilişkisinin türünü belirler.
2
Amaç-sonuç ve neden-sonuç ayrımını kontrol edin.
İkinci cümlede bir hedef (amaç) varken, üçüncü cümlede eylemin gerçekleşmesine yol açan sebepler (nedenler) sıralanmıştır. 'Eserlerdeki derinliğin azalması' bir amaç değil, bir sonuçtur ve bu sonuca yol açan faktörler neden bildirmektedir.
Öğrenciler genellikle 'neden' ile 'amaç' kavramlarını karıştırmaktadır; eylem bir hedefe yönelikse amaç, bir sebepten kaynaklanıyorsa nedendir.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam İlişkileri (Neden-Sonuç ve Amaç-Sonuç Ayrımı)
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla