Soru

Zorluk: ZorCümle Yorumu ve Kavramlar

(I) Bilimsel çalışmaların etik kurallar çerçevesinde yürütülmesi, araştırmacıların güvenilir veriler elde etmesini ve toplum sağlığını korumayı hedefler. (II) Arkeolojik kazılarda elde edilen bulguların modern genetik testlerle incelenmesi, tarih öncesi toplulukların göç yollarının daha net bir biçimde anlaşılmasına zemin hazırlamıştır. (III) Bir ülkenin küresel piyasalarda rekabet gücünü artırması, teknolojik yeniliklere ne kadar hızlı uyum sağladığına bağlıdır. (IV) Sosyal yardım projeleri, toplumdaki dezavantajlı grupların yaşam kalitesini artırmak üzere sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde yürütülmektedir. (V) Gelecekte uzay madenciliği faaliyetlerinin yaygınlaşmasıyla, yeryüzündeki ham madde kısıtlılığının büyük ölçüde ortadan kalkacağı söylenebilir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. A
    I. cümlede, bir uygulamanın hangi amaca yönelik olduğu ifade edilmiştir.
  2. B
    II. cümlede, bir olgunun meydana gelme gerekçesi üzerinde durulmuştur.
  3. C
    III. cümlede, bir durumun gerçekleşmesi bir şartın yerine getirilmesine dayandırılmıştır.
  4. IV. cümlede, yargı gerekçesiyle beraber verilmiştir.Cevap
  5. E
    V. cümlede, tahmine dayalı bir çıkarımda bulunulmuştur.

Cevap

Dördüncü cümlede yargı bir gerekçeyle değil, bir amaçla birlikte verilmiştir.
Dördüncü cümlede yer alan 'yaşam kalitesini artırmak üzere' ifadesi, projelerin hangi hedefle (amaçla) yürütüldüğünü belirtmektedir. Türkçede gerekçe (neden), yargıyı ortaya çıkaran geçmişteki bir sebepken; amaç, yargının ulaşmak istediği gelecekteki bir hedeftir. Bu cümlede 'gerekçe' bulunmadığı için yargı gerekçesiyle verilmiştir ifadesi söylenemez.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin anlam ilişkilerini analiz et.
I. cümle amaç-sonuç, II. cümle neden-sonuç, III. cümle koşul, IV. cümle amaç-sonuç ve V. cümle olasılık bildirmektedir.
Her cümlenin ana yargısı ve bu yargının hangi semantik bağlama (neden, amaç, koşul vb.) sahip olduğu belirlenmelidir.
2
Seçeneklerdeki iddiaları cümlelerle karşılaştır.
Dördüncü seçenekteki 'gerekçe' (neden) ifadesi, cümledeki 'artırmak üzere' (amaç) yapısıyla çelişmektedir.
KPSS Türkçede 'amaç' henüz gerçekleşmemiş bir hedefi, 'gerekçe/neden' ise eylemi doğuran mevcut durumu ifade eder.

Anahtar Kavram

Cümlede Anlam İlişkileri (Amaç-Sonuç vs. Neden-Sonuç)

Daha Fazla Pratik

Benzer sorularda 'için' edatının yerine 'amacıyla' kelimesini koyarak amaç mı yoksa neden mi olduğunu kontrol edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla