Examkin

Soru

Zorluk: Zorİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

İdari teşkilatın yapılanmasında merkezi idare ile yerinden yönetim kuruluşları arasındaki bütünlüğü sağlayan "idari vesayet" ve aynı tüzel kişilik içindeki "hiyerarşi" denetimleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    İdari vesayet yetkisi, istisnai bir yetki olup sadece kanunun açıkça izin verdiği durumlarda ve kanunda çizilen sınırlar içerisinde kullanılabilir.
  2. B
    Hiyerarşi amiri, astın işlemlerini hem hukuka uygunluk hem de yerindelik açısından denetleyebilme yetkisine sahiptir.
  3. C
    Vesayet makamı, denetlediği yerinden yönetim kuruluşunun bir işlemini hukuka aykırı bulursa iptal edebilir ancak kural olarak bu işlemin yerine geçip yeni bir karar alamaz.
  4. Bir üniversite rektörünün, kendisine bağlı bir fakültenin dekanının işlemleri üzerindeki denetim yetkisi, iki farklı kamu tüzel kişiliği arasındaki ilişkiyi temsil ettiği için idari vesayet kapsamındadır.Cevap
  5. E
    Hiyerarşi ilişkisi, aynı kamu tüzel kişiliği içerisinde yer alan üst ve ast arasındaki bağı ifade eden, kanunla ayrıca düzenlenmesine gerek duyulmayan genel bir yetkidir.

Cevap

Üniversite rektörünün dekan üzerindeki denetim yetkisinin hiyerarşi kapsamında olduğunu belirten seçenek yanlıştır; çünkü fakültelerin ayrı bir tüzel kişiliği bulunmamaktadır.
Doğru cevap olan seçenekteki hata, üniversite rektörü ile fakülte dekanı arasındaki ilişkinin 'idari vesayet' olarak tanımlanmasıdır. Türk idare hukukunda idari vesayetin oluşabilmesi için denetleyen ve denetlenen makamların farklı kamu tüzel kişiliklerine sahip olması gerekir. Üniversite bir kamu tüzel kişisidir, ancak fakülteler bu tüzel kişiliğin birer parçasıdır ve kendilerine ait bağımsız bir tüzel kişilikleri yoktur. Bu nedenle, aynı tüzel kişilik içindeki bu denetim bir 'hiyerarşi' ilişkisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hiyerarşi ve İdari Vesayet kavramlarını tanımla.
Hiyerarşi aynı tüzel kişilik içinde, idari vesayet ise farklı tüzel kişilikler arasındadır.
Denetimin türünü belirleyen en temel kriter tarafların tüzel kişilik durumudur.
2
Üniversite ve fakülte arasındaki hukuki ilişkiyi analiz et.
Üniversitelerin kamu tüzel kişiliği vardır ancak fakülteler bu tüzel kişiliğin birer birimidir; ayrı tüzel kişilikleri yoktur.
Anayasa ve kanunlara göre fakülteler, üniversite tüzel kişiliği çatısı altında yer alan idari birimlerdir.
3
Rektör-Dekan arasındaki denetimin niteliğini belirle.
Taraflar aynı tüzel kişilik içinde olduğu için bu ilişki bir hiyerarşi ilişkisidir.
Aynı tüzel kişilik içindeki ast-üst ilişkisi her zaman hiyerarşidir.

Anahtar Kavram

İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi vs İdari Vesayet

İpuçları

1
İdari vesayet ve hiyerarşiyi ayıran en temel fark, denetleyen ve denetlenen makamların aynı mı yoksa farklı mı kamu tüzel kişilikleri içinde olduğudur.
2
Fakülteler, üniversite tüzel kişiliği altında örgütlenmiş birimlerdir; tıpkı bir bakanlığın içindeki genel müdürlükler gibidirler.
3
Üniversite ve dekan örneğinde tarafların ayrı tüzel kişilikleri olmadığına göre, bu ilişkinin vesayet olması mümkün değildir.

Daha Fazla Pratik

İl Özel İdaresi ve Belediye gibi mahalli idarelerin kendi kamu tüzel kişilikleri olduğunu hatırlayarak, Vali'nin bu kurumlar üzerindeki yetkisini tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Bu konudan daha fazla soru