Examkin

Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

64 soru

Soru 1Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması durumunda başvurulan ara seçimler ile ilgili olarak; genel seçimlerin üzerinden kural olarak kaç ay geçmedikçe ara seçime gidilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 30

Cevap

Anayasa uyarınca genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez.
1982 Anayasası'nın 78. maddesine göre ara seçim, her seçim döneminde kural olarak bir defa yapılır ve genel seçimlerin üzerinden otuz ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Bu kuralın istisnası, Meclis üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması veya bir ilin/seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim kavramını ve anayasal dayanağını belirlemek.
Ara seçimlerin 1982 Anayasası'nın 78. maddesinde düzenlendiği tespit edilir.
Hukuki kuralın kaynağını bulmak için.
2
Genel seçim sonrası uygulanması gereken süre kısıtlamasını hatırlamak.
Seçimlerin istikrarı için genel seçimden sonra belirli bir süre geçmesi gerektiği belirlenir.
Yasama döneminin başındaki kısıtlamayı tespit etmek için.
3
Anayasa'da belirtilen net süreyi (30 ay) teyit etmek.
Otuz aylık sürenin ara seçim için asgari bekleme süresi olduğu sonucuna varılır.
Doğru teknik bilgiyi seçmek için.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Süre Kısıtlamaları

Daha Fazla Pratik

Ara seçimlerin yapılamayacağı 'son bir yıl' kuralını ve bu kuralın istisnalarını inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:30s
Soru 2Soru →

1982 Anayasası'na göre; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması durumunda gidilen "ara seçim" ile ilgili olarak; Meclis'te toplam 32 üyeliğin boşaldığı, genel seçimlere 8 ay kaldığı ve aynı zamanda (X) ilinin Meclis'te hiç üyesinin kalmadığı bir senaryoda, anayasal hükümler çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boşalan üyeliklerin sayısının üye tamsayısının %5'ine ulaşmış olmasına rağmen genel seçimlere bir yıldan az süre kaldığı için bu sebebe dayalı ara seçim yapılamaz; ancak (X) ilinin Meclis'te temsilcisiz kalması bu yasağın istisnası olduğundan ara seçim yapılması zorunludur.

Cevap

Boşalan üyeliklerin %5'e ulaşması nedeniyle seçime 1 yıl kala ara seçim yapılamazken, bir ilin temsilcisiz kalması bu kuralın istisnası olduğu için ara seçim yapılması zorunludur.
Doğru ifade; 1982 Anayasası'nın 78. maddesinde belirtilen ara seçim prosedürlerini tam olarak yansıtmaktadır. %5'lik boşalma (30 milletvekili) durumunda ara seçim kararı alınabilmesi için genel seçime 1 yıldan fazla süre olması gerekir. Ancak bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te hiç üyesinin kalmaması durumu bu sürelere bağlı değildir ve boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılmasını zorunlu kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim genel kurallarını değerlendir
Ara seçim her seçim döneminde bir kez yapılır. Genel seçimden 30 ay geçmedikçe ve genel seçime 1 yıl kala yapılamaz.
Anayasal takvimi belirlemek için.
2
%5 boşalma kuralını (%5 = 30 üye) kontrol et
Boşalan üyelik sayısı 32 (yani %5'ten fazla).
Zorunlu ara seçim şartlarından birinin oluşup oluşmadığını anlamak için.
3
Zaman kısıtlamasını uygula
Genel seçime 8 ay kalmıştır. Bu durumda %5'lik boşalma nedeniyle ara seçim yapılamaz (1 yıl yasağı).
%5 kuralı 1 yıl yasağını delemez.
4
Temsilcisiz kalan il istisnasını kontrol et
(X) ilinin hiç üyesi kalmamıştır. Bu durum, 30 ay ve 1 yıl yasaklarının tek istisnasıdır.
Temsilde adalet ilkesi gereği anayasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Yasakları ve İstisnaları

İpuçları

1
Ara seçimlerde '1 yıl kala seçim yapılamaz' kuralının tek bir istisnası olduğunu hatırlayın.
2
%5'lik (30 milletvekili) boşalma kuralı ile bir ilin tamamen temsilcisiz kalması kuralı arasındaki öncelik farkına odaklanın.
3
Anayasa 78. maddeye göre; bir ilin temsilcisiz kalması durumunda ara seçim, 30 ay ve 1 yıl sınırlamalarına takılmadan yapılmak zorundadır.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin geriye bırakılması (erteleme) koşulları ile ara seçim farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası’nda düzenlenen ara seçim süreçleri, kısıtlamalar ve bu kısıtlamaların istisnaları dikkate alındığında; Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliklerinde boşalma olması halinde yapılacak ara seçimlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boşalan üyeliklerin sayısı üye tamsayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, genel seçimlere bir yıl kalmış olsa dahi ara seçimlerin üç ay içinde yapılmasına karar verilir.

Cevap

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamayacağı kuralı uygulanmaya devam eder; bu nedenle bir yıl kalmış olsa dahi ara seçime gidileceğini belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'na göre ara seçimler için üç farklı senaryo vardır. Genel kuralda 30 ay geçmeden ve seçime 1 yıl kala ara seçim yapılamaz. Üye tamsayısının %5'i (3030 milletvekili) boşalırsa, 30 ay kuralı aranmaz ancak seçime 1 yıl kala yine de ara seçim yapılamaz. Dolayısıyla seçime bir yıl kalmış olsa dahi ara seçim yapılacağını savunan seçenek hukuken hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçimlerin genel kısıtlamalarını belirle.
Genel kural: Seçimden sonra 3030 ay geçmeli ve seçime 11 yıl kala yapılamaz.
Anayasa 78. madde genel çerçeveyi çizer.
2
Yüzde beşlik boşalma durumunu incele.
Bu durumda 3030 ay kuralı uygulanmaz ancak 11 yıl yasağı devam eder.
Anayasal hiyerarşide yüzde beşlik durum sadece bekleme süresini devre dışı bırakır.
3
Temsilcisiz kalan il/çevre durumunu incele.
Bu durumda hem 3030 ay hem de 11 yıl kuralı uygulanmaz.
Anayasadaki 'yukarıdaki haller dışında' ifadesi bu durumu tüm kısıtlamaların üstüne taşır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları ve Zaman Kısıtlamaları

İpuçları

1
Anayasada ara seçimler için '30 ay' ve '1 yıl' olmak üzere iki temel zaman kısıtlaması olduğunu hatırlayın.
2
%5'lik boşalma ile 'temsilcisiz kalan il' durumunun istisna kapsamları birbirinden farklıdır; birinde 1 yıl yasağı devam ederken diğerinde kalkar.
3
Yüzde beşlik boşalmada (3030 milletvekili) sadece otuz aylık bekleme süresi bypass edilir; bir yıl yasağı ancak bir ilde hiç milletvekili kalmazsa aşılabilir.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin savaş sebebiyle geriye bırakılması kararının kim tarafından ve hangi süreyle alındığını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

19821982 Anayasası uyarınca; milletvekili genel seçimlerinin üzerinden 3232 ay geçmiş ve bir sonraki genel seçimlere 1010 ay kalmışken, TBMM üye tamsayısında %5\%5 oranında bir boşalma meydana gelmiş ve aynı süreçte bir seçim çevresinin Mecliste hiç temsilcisi kalmamıştır. Bu durumda ara seçimlerin yapılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüzde beşlik boşalma nedeniyle ara seçim yapılamaz ancak seçim çevresinin temsilcisiz kalması nedeniyle boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.

Cevap

Yüzde beşlik boşalma durumunda genel seçimlere bir yıl kala seçim yapılamazken, bir seçim çevresinin temsilcisiz kalması bu yasağın istisnasıdır ve seçim yapılması zorunludur.
19821982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre; ara seçimler genel kural olarak genel seçimlere 11 yıl kala yapılamaz. Ancak 20022002 yılında yapılan anayasa değişikliği ile eklenen hüküm uyarınca, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumu bu yasağın dışındadır. Olayda genel seçimlere 1010 ay kaldığı için %5\%5'lik boşalma nedeniyle ara seçim yapılamasa da, ilin temsilcisiz kalması nedeniyle boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü seçime gidilmesi zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçimlerin genel zamanlama kısıtlarını (3030 ay ve 11 yıl kuralları) belirlemek.
Normal şartlarda seçimden sonraki ilk 3030 ay ve seçimden önceki son 11 yıl içinde ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 7878. maddesindeki temel düzenlemeyi saptamak.
2
%5\%5 üyelik boşalması durumunun istisnai niteliğini incelemek.
%5\%5 boşalmada 3030 ay yasağı kalkar ancak genel seçimlere 11 yıl kala seçim yapılamayacağı kuralı geçerliliğini korur.
Sayısal boşalma durumundaki süre muafiyetlerini değerlendirmek.
3
Bir seçim çevresinin temsilcisiz kalması durumundaki özel hükmü analiz etmek.
Bu durum, genel seçimlere 11 yıl kala ara seçim yapılamayacağı kuralının anayasadaki tek istisnasıdır.
En güçlü ve mutlak olan istisna hükmünü tespit etmek.
4
Olaydaki verileri (3232 ay geçmiş, 1010 ay kalmış) bu hukuki çerçeveye uygulamak.
%5\%5 boşalma için seçim yapılamaz (son 11 yıla girildiği için), ancak temsilcisiz kalma nedeniyle doksan gün sonraki ilk pazar seçime gidilir.
Çakışan hukuki durumlar arasından geçerli olan zorunluluğu seçmek.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Şartları ve İstisnaları
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 5Soru →

Türkiye'de halk iradesinin Meclise yansımasını kesintisiz kılmak amacıyla Anayasa'da düzenlenen seçim dönemleri ve türleri (genel seçim, ara seçim ve seçimlerin yenilenmesi) belirli hukuki prosedürlere ve zaman kısıtlamalarına tabidir. Bu seçim türlerinin uygulanma usulleri ve süreleri ile ilgili 1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boşalan milletvekilliği sayısının Meclis üye tamsayısının yüzde beşine (%5\%5) ulaşması durumunda; genel seçimlere bir yıl kalmış olsa dahi, üç ay içinde ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.

Cevap

Meclis üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda ara seçim zorunluluğu, genel seçimlere bir yıl kala uygulanan yasaktan muaf değildir.
1982 Anayasası'nın 78. maddesine göre, ara seçimler kural olarak genel seçimden 30 ay geçmedikçe ve genel seçime bir yıl kala yapılamaz. Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda 30 aylık kısıtlama uygulanmasa da 'bir yıl kala' kısıtlaması hala geçerlidir. Dolayısıyla, genel seçime 6 ay kalmışken %5'lik boşalma sebebiyle ara seçim yapılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçimdeki genel yasakları belirle.
Genel kural olarak ara seçim; genel seçimden itibaren 3030 ay geçmedikçe ve genel seçime 11 yıl kala yapılamaz.
Seçim takviminin istikrarını korumak.
2
Üye tamsayısının %5'inin (3030 milletvekili) boşalması durumunu incele.
Bu durumda ara seçimin 33 ay içinde yapılmasına karar verilir; bu hal 3030 aylık yasağı deler ancak 11 yıllık yasağa tabidir.
Anayasa'nın 78. maddesindeki sıralı hükümlerin uygulanması.
3
Temsilci kalmaması (istisnai hal) durumunu incele.
Bir ilin hiç üyesi kalmazsa, boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır; bu hal hiçbir süre kısıtlamasına tabi değildir.
Demokratik temsilde hiçbir bölgenin Meclis dışında kalmaması önceliği.
4
Seçenekleri bu bilgilerle karşılaştır.
Yüzde beşlik boşalma durumunda bir yıl kala seçim yapılabileceğini iddia eden ifade yanlıştır.
Anayasal hükümdeki 'Genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' ibaresi bu durumu kapsamaktadır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Koşulları ve İstisnaları

İpuçları

1
Ara seçimlerdeki üç farklı senaryonun (genel durum, %5 boşalma, hiç temsilci kalmaması) zaman yasaklarını ayrı ayrı değerlendirin.
2
Unutmayın; sadece 'bir bölgenin hiç temsilcisiz kalması' hali, genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılmasına olanak tanıyan tek istisnadır.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi durumunda milletvekillerinin ve Cumhurbaşkanının görev sürelerinin nasıl etkilendiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 6Soru →

19821982 Anayasası’nda düzenlenen seçimlerin ertelenmesi, yenilenmesi ve ara seçim usulleri ile ilgili anayasal istisnalar ve süre kısıtlamaları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir ilin veya seçim çevresinin TBMMTBMM’de hiç üyesinin kalmaması durumunda; ara seçim için öngörülen 'yasama döneminin başlangıcından itibaren 3030 ay geçmeden yapılamaz' kuralı uygulanmaz.

Cevap

Bir ilin veya seçim çevresinin temsilcisiz kalması durumunda, ara seçim için geçerli olan süre kısıtlamaları uygulanmaz.
Anayasa’nın 7878. maddesinin son fıkrası uyarınca, bir ilin veya seçim çevresinin TBMMTBMM’de üyesinin kalmaması durumu özel bir aciliyet arz eder. Bu nedenle, 'yukarıda yazılı fıkralar hükmünden ayrı olarak' ifadesiyle bu durum; hem yasama döneminin başındaki 3030 aylık süreden hem de sonundaki 11 yıllık süreden muaf tutulmuştur. Dolayısıyla bu durumda 3030 ay kuralı uygulanmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçimlerin genel kural ve kısıtlamalarını tespit et.
Genel kural: Her seçim döneminde bir kez yapılır; seçimden 3030 ay geçmedikçe yapılamaz ve genel seçimlere 11 yıl kala yapılamaz.
Anayasa'nın 7878. maddesindeki temel düzenlemeyi anlamak için.
2
Yüzde beşlik boşalma durumundaki istisnayı analiz et.
Üye tamsayısının %5\%5'i (3030 milletvekili) boşalırsa 33 ay içinde ara seçim yapılır, ancak genel seçimlere 11 yıl kala yapılamaz kuralı burada da geçerlidir.
Yüzde beş kuralının mutlak bir istisna olmadığını, zaman kısıtlamasına tabi olduğunu belirlemek için.
3
Temsilcisiz kalan seçim çevresi durumundaki özel hükmü incele.
Bir ilin veya seçim çevresinin üyesiz kalması halinde, boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır; bu durum diğer fıkralardaki kısıtlamalardan muaftır.
Anayasa metnindeki 'Yukarıda yazılı fıkralar hükmünden ayrı olarak' ifadesinin hukuki sonucunu yorumlamak için.
4
Seçenekleri anayasal hiyerarşi ve süreler bakımından karşılaştır.
Temsilcisiz kalma durumunda 3030 ay yasağının uygulanmayacağı bilgisinin doğru olduğu sonucuna ulaşılır.
En doğru ve istisnai hukuki bilgiyi teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları ve Süre Kısıtlamaları Muafiyeti
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM), kendi iradesiyle seçimlerin yenilenmesine karar vermesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi, 1982 Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemelere uygundur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 milletvekili) ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu kararın alınması halinde TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte (aynı gün) yapılır.
Beşte üç çoğunluk ile birlikte seçim yapılacağını belirten ifade doğrudur; çünkü 1982 Anayasası'na göre TBMM'nin seçimleri yenileme yetkisi bu nitelikli çoğunluğa bağlanmıştır ve seçimlerin tekliği ilkesi gereği iki seçim aynı anda yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Yetki ve karar yeter sayısını tespit etme.
TBMM'nin kendi seçimlerini yenileme kararı alabilmesi için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun (600 vekilin 360'ı) oyu gerekir.
Anayasa'da seçimlerin yenilenmesi için nitelikli çoğunluk şartı getirilmiştir.
2
Seçimlerin eş zamanlılığı kuralını uygulama.
TBMM tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verildiğinde, TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.
2017 Anayasa değişikliği ile yasama ve yürütme seçimlerinin uyum içinde yenilenmesi esası (eş zamanlılık) getirilmiştir.

Anahtar Kavram

Seçimlerin Yenilenmesi (Fesih) ve Eş Zamanlılık

İpuçları

1
TBMM'nin seçimleri yenileyebilmesi için üye tamsayısının yarısından fazlasının değil, daha yüksek bir oranın oyu gerekir.
2
Güncel sistemde (2017 sonrası) Meclis seçimleri ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri birbirinden ayrılamaz bir bütün olarak değerlendirilir.
3
Gereken oy sayısı 360'tır ve bu sayı beşte üçlük bir orana tekabül eder.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın seçimleri yenileme yetkisini ve bu durumda adaylık şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 8Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen seçimlerin geri bırakılması, yenilenmesi ve ara seçim usulleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması hâlinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır.

Cevap

Bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması hâlinde, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılır.
Anayasa'nın 7878. maddesine göre, ara seçim kural olarak her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden 3030 ay geçmedikçe veya genel seçime 11 yıl kala yapılamaz. Ancak, bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumu bu yasakların dışındadır. Bu durumda boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılması emredici bir hükümdür.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim yasaklarını ve istisnalarını analiz et.
Ara seçim için normalde genel seçimden 3030 ay geçmesi ve genel seçime 11 yıl kalmamış olması gerekir.
Anayasal kısıtlamaların kapsamını belirlemek için.
2
Temsilcisiz kalan seçim çevresi durumunu değerlendir.
Bir ilin veya çevrenin hiç üyesi kalmazsa 3030 ay ve 11 yıl yasakları uygulanmaz.
Temsilde adalet ilkesi gereği bu durumun zorunlu bir istisna olduğunu saptamak için.
3
İlgili süreyi ve usulü belirle.
Boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır.
Anayasa metnindeki spesifik süreyi doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları ve Süreleri

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi durumunda TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birlikte yapılması kuralını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması durumunda gerçekleştirilen "ara seçimler" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir yasama döneminde, kural olarak her ne sebeple olursa olsun sadece bir defa ara seçim yapılabilir.

Cevap

Bir yasama döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapılabilir.
Yasama döneminde sadece bir kez ara seçim yapılabileceği kuralı, anayasal bir düzenlemedir ve seçimlerin istikrarını korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim genel kurallarını hatırlama
Genel seçimlerden 30 ay geçmeden ve seçime 1 yıl kala ara seçim yapılamaz.
Anayasal takvim sınırlamalarını tespit etmek için.
2
Dönemsel sınırlamayı kontrol etme
Her yasama döneminde yalnızca bir kez ara seçim yapılabilir kuralı mevcuttur.
Ara seçimin tekrarlanabilirliğini belirlemek için.
3
İstisnai durumları değerlendirme
Yüzde beş boşalma (3 ay içinde yapılır) ve bir ilin temsilcisiz kalması (90 gün sonra yapılır) istisnaları incelenir.
Doğru ve yanlış seçenekleri ayırt etmek için.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Koşulları

İpuçları

1
Ara seçimlerin sıklığına dair anayasal bir kısıtlama olup olmadığını düşünün.
2
Seçimlerden sonraki bekleme süresi 30 ay, sonrasındaki yasaklı süre ise son 1 yıldır.
3
Anayasa'ya göre ara seçim, her yasama döneminde prensip olarak yalnızca bir defa gerçekleştirilir.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin geriye bırakılması (ertelenmesi) şartları ve yetkili organ konusunu tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 10Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMMTBMM) temsilcisinin kalmaması durumu ile ilgili yapılacak olan ara seçimlere ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü seçim yapılır.

Cevap

Bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması halinde, ara seçimlerin boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü yapılması anayasal bir zorunluluktur.
Anayasa'nın 78. maddesine göre, bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste üyesinin kalmaması durumu, ara seçim için geçerli olan süre kısıtlamalarının (seçimden sonraki 30 ay ve seçimden önceki son 1 yıl) dışındadır. Bu durumda boşalmayı takip eden 90 günden sonraki ilk pazar günü seçime gidilmesi anayasal bir emirdir.

Adım Adım Çözüm

1
Soruda belirtilen özel durumu (bir ilin temsilcisiz kalması) tanımla.
Bu durum, ara seçimler için öngörülen genel yasakların (ilk 30 ay ve son 1 yıl) istisnasıdır.
Anayasa, hiçbir ilin Mecliste temsilcisiz kalmamasını güvence altına almıştır.
2
İstisna durumun uygulama süresini hatırla.
Doksan günlük süreyi takip eden ilk pazar günü.
Genel seçim takviminden bağımsız olarak belirlenen yasal süredir.

Anahtar Kavram

Ara Seçimlerde Temsilcisiz Kalma İstisnası

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararında Cumhurbaşkanı ve TBMM'nin yetkilerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:50s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası’nın 7878. maddesinde düzenlenen seçimlerin ertelenmesi ve ara seçim hükümleri uyarınca; genel seçimlere sadece 66 ay kalmış olan bir yasama döneminde, bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde hiç üyesinin kalmadığı tespit edilmiştir. Bu hukuki senaryoda, söz konusu boşalmanın ardından işleyecek süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur ve bu durum için otuz ay veya son bir yıl kısıtlaması uygulanmaz.

Cevap

Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur ve süre kısıtlamalarına tabi değildir.
1982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre; normal şartlarda ara seçim genel seçimden 3030 ay geçmedikçe yapılamaz ve genel seçime 11 yıl kala ara seçim kararı alınamaz. Ancak bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de hiç üyesinin kalmaması durumu bu yasakların tek istisnasıdır. Bu durumda boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü ara seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur ve son bir yıl yasağına tabi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim kısıtlamalarını belirle
Genel kural: Seçimden sonra 3030 ay geçmedikçe ve seçime 11 yıl kala yapılamaz.
Anayasa'nın 7878. maddesindeki genel sınırlamaları analiz etmek gerekir.
2
İstisnai durumları değerlendir
İstisna: Bir ilin veya seçim çevresinin üyesiz kalması durumu.
Senaryoda belirtilen 'ilin hiç üyesinin kalmaması' durumunun özel rejimini tespit etmek gerekir.
3
Süre kısıtlamalarının uygulanabilirliğini kontrol et
Bu özel durumda 3030 ay ve son 11 yıl kısıtlamaları uygulanmaz.
Anayasa metni bu durumu 'Yukarıda yazılı şartlardan istisna olarak' ifadesiyle doğrudan belirtmiştir.
4
Uygulama takvimini netleştir
Boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk Pazar günü seçim yapılır.
Bu durumun gerçekleşmesi bir Meclis kararına değil, doğrudan anayasal zorunluluğa bağlıdır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları
Soru 12Soru →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca; seçimlerin "savaş sebebiyle geriye bırakılması" ve "ara seçim" süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Savaş sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkan görülmemesi halinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir ve bu erteleme işlemi her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.

Cevap

Savaş sebebiyle seçimlerin yapılmasına imkan görülmemesi halinde, TBMM seçimlerin her defasında bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir.
Doğru ifade, Anayasa'nın 78. maddesinde belirtilen savaş nedeniyle seçimlerin ertelenmesi usulünü tam olarak yansıtmaktadır. Karar yetkisi Meclis'e aittir ve erteleme süresi birer yıllık dilimler halindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçimlerin geriye bırakılması şartlarını incele.
Anayasa Madde 78: Tek sebep savaştır, yetkili organ TBMM'dir, süre her seferinde 1 yıldır.
Anayasal çerçevede seçim takviminin tek istisnasını belirlemek.
2
Ara seçim kurallarını ve istisnalarını değerlendir.
Genel kural: 30 ay geçmeden ve 1 yıl kala yapılamaz. %5 boşalma: 3 ay içinde yapılmalı (1 yıl yasağı var). Temsilcisiz kalma: 90 gün içinde yapılmalı (yasaklar uygulanmaz).
Seçeneklerdeki ara seçim kısıtlamalarının doğruluğunu teyit etmek.
3
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) usulünü kontrol et.
Meclis (3/5 çoğunluk) veya Cumhurbaşkanı karar verebilir; seçimler birlikte yapılır.
Yürütme ve yasama organlarının seçim dönemleri arasındaki hukuki bağı netleştirmek.

Anahtar Kavram

Seçimlerin Geriye Bırakılması ve Ara Seçim İstisnaları

İpuçları

1
Seçimlerin ertelenmesi için Anayasa'da sayılan tek haklı sebebi ve bu kararı almaya yetkili organı düşünün.
2
Ara seçimlerin genel kuralları (30 ay ve 1 yıl) ile 'temsilcisiz kalma' durumundaki özel istisnayı karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi kararı için TBMM'de gereken nitelikli çoğunluk oranını ve bu kararın Cumhurbaşkanı seçimi üzerindeki etkisini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru →

1982 Anayasası’nda yapılan 2017 değişikliği ile benimsenen "seçimlerin birlikte yapılması" ilkesi dikkate alındığında, seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seçimlerin yenilenmesine Türkiye Büyük Millet Meclisi veya Cumhurbaşkanı tarafından karar verilmesi halinde; TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Cevap

Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumunda TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.
1982 Anayasası'nın 116. maddesi uyarınca, seçimlerin yenilenmesine ister TBMM ister Cumhurbaşkanı karar versin, Meclis genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır. Bu, 2017 anayasa değişikliğiyle getirilen 'birlikte seçim' kuralının temel sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Karar merciini incele
Seçimlerin yenilenmesine hem TBMM hem de Cumhurbaşkanı karar verebilir.
Anayasa'nın 116. maddesi her iki organa da bu yetkiyi tanımıştır.
2
Birlikte yapılma ilkesini değerlendir
Hangi makam karar verirse versin, her iki seçim aynı gün gerçekleştirilir.
Yasama ve yürütme arasındaki istikrarı sağlamak amacıyla 2017'de bu kural getirilmiştir.
3
Görev sürelerinin devamlılığını kontrol et
Yeni seçimler tamamlanana kadar eski organlar görevine devam eder.
Devlet işleyişinde herhangi bir boşluk oluşmaması (süreklilik ilkesi) amaçlanır.

Anahtar Kavram

Seçimlerin Birlikte Yenilenmesi İlkesi

İpuçları

1
2017 değişikliği ile yasama ve yürütme seçimlerinin kaderi birbirine bağlanmıştır.
2
Meclis erken seçim kararı alırken basit bir çoğunlukla değil, oldukça yüksek bir sayısal çoğunlukla toplanır.
3
Unutmayın; seçim kararı alındığında devlet organları 'asılı kalmaz', yenisi seçilene kadar eskisi çalışmaya devam eder.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi ile 'Ara Seçim' arasındaki farkları, özellikle süre kısıtlamaları ve üye tam sayısındaki eksilme oranları açısından karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen seçim türleri, seçim dönemleri ve bu dönemlerin istisnaları ile ilgili kurallar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; TBMM üyeliklerinde boşalma olması halinde başvurulan "ara seçim" ve savaş hali nedeniyle "seçimlerin ertelenmesi" süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda yapılacak ara seçimlerde; hem 'genel seçimlere bir yıl kala ara seçim yapılamaz' kuralı hem de 'seçimlerin üzerinden 30 ay geçme' şartı istisna kapsamında kalarak uygulanmaz.

Cevap

Üye tamsayısının yüzde beşinin boşalması durumunda her iki yasağın (30 ay ve 1 yıl) da kalkacağını savunan ifade yanlıştır; zira bu durumda 1 yıllık yasak uygulanmaya devam eder.
Doğru yanıt olan ifadede bir hata bulunmaktadır. 1982 Anayasası'nın 78. maddesine göre, ara seçimlerde uygulanan 'seçimlere 1 yıl kala yapılamama' kuralının tek istisnası, bir ilin veya seçim çevresinin Mecliste hiç üyesinin kalmamasıdır. Üye tamsayısının %5'inin boşalması durumu, seçimden sonraki 30 aylık beklemeyi ortadan kaldırsa da, seçime 1 yıl kala ara seçim yapılmasını mümkün kılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim yasaklarını belirle.
Genel yasaklar: Seçimden sonraki 30 ay ve seçimden önceki 1 yıl içinde ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın 78. maddesindeki temel kuralı saptamak gerekir.
2
%5 boşalma (%5 = 30 üye) durumundaki istisnayı incele.
30 aylık yasak uygulanmaz ancak 1 yıllık yasak hala geçerlidir.
Boşalan üyelik sayısı kritik seviyeye ulaştığında seçim erkene alınır ancak genel seçime çok yakınsa (1 yıl) yeni bir masraf ve süreçten kaçınılır.
3
Bir ilin/seçim çevresinin üyesiz kalması durumunu incele.
Hem 30 aylık yasak hem de 1 yıllık yasak uygulanmaz.
Anayasal temsil hakkı, süre kısıtlamalarından daha üstün tutulmuştur.
4
Seçenekleri bu kurallara göre değerlendir.
Yüzde beşlik boşalma durumunda 1 yıllık yasağın da kalkacağını söyleyen ifadenin hatalı olduğu saptandı.
Anayasa'nın amir hükmü %5 boşalmada 1 yıllık yasağı saklı tutmaktadır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnalarının Karşılaştırılması

İpuçları

1
Ara seçimlerdeki '1 yıl kala yapılamaz' kuralının sadece bir tane tam istisnası vardır.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararının Meclis tarafından alınması için gereken 3/5 çoğunluk ile ara seçim şartlarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 15Soru →

Türkiye'de seçimlerin dönemleri, seçim türleri ve seçimlerin ertelenmesi ile ilgili 1982 Anayasası'nda yer alan güncel düzenlemeler dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için hükümetin kurulamaması veya bütçenin reddedilmesi gibi Anayasa'da belirtilen somut bir gerekçenin varlığı şarttır.

Cevap

Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için somut bir gerekçenin şart olduğunu belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 116. maddesinde yapılan 2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiştir. Bu düzenleme uyarınca Cumhurbaşkanı; herhangi bir gerekçe göstermeksizin, Meclis onayı aramaksızın veya hükümetin kurulamaması gibi şartlara bağlı olmaksızın dilediği zaman seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçimlerin yenilenmesi (fesih) yetkisini analiz etme
2017 değişikliği ile Cumhurbaşkanı'na tanınan yenileme yetkisi 'şartsız' bir yetkidir.
Eski sistemdeki hükümet krizi şartları kaldırılarak yürütmeye doğrudan seçimleri yenileme imkanı tanınmıştır.
2
Ara seçim istisnalarını karşılaştırma
%5 boşalma durumunda 1 yıl yasağı devam ederken, bir ilin temsilcisiz kalması durumunda hiçbir yasak uygulanmaz.
Temsilde adalet ve süreklilik ilkesi gereği bir ilin tamamen temsilcisiz kalması mutlak bir seçim zorunluluğu doğurur.
3
Savaş sebebiyle erteleme kuralını kontrol etme
Karar yetkisi yalnızca TBMM'dedir ve süre 1 yıldır.
Milli iradenin temsilcisi olan Meclis, olağanüstü durumlarda seçimi erteleme yetkisine sahip tek organdır.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nda Seçimlerin Yenilenmesi ve Ara Seçim Rejimi
Soru 16Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen seçim türlerinden olan 'ara seçim' ile 'seçimlerin yenilenmesi' (erken seçim) arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ara seçimde sadece boşalan milletvekilliği üyelikleri için seçim yapılır; seçimlerin yenilenmesinde ise Meclis ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte yapılır.

Cevap

Ara seçim ile seçimlerin yenilenmesi arasındaki temel fark; ara seçimin sadece boşalan milletvekilliği üyeliklerini doldurmaya yönelik kısmi bir işlem olması, seçimlerin yenilenmesinin ise hem Meclis hem de Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin birlikte ve bütünsel olarak tekrarlanmasıdır.
Ara seçim ile seçimlerin yenilenmesi arasındaki en temel fark, seçimin kapsadığı alan ve sonuçlarıdır. Ara seçim, yalnızca Meclis'teki boşalan milletvekilliği koltuklarını doldurmak amacıyla yapılan sınırlı bir seçimdir ve mevcut yasama dönemini sıfırlamaz. Oysa seçimlerin yenilenmesi, hem Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçiminin hem de Cumhurbaşkanlığı seçiminin birlikte, aynı gün ve her iki organın tüm üyelerini kapsayacak şekilde tekrarlanmasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim kavramının kapsamını belirleyin.
Ara seçim, TBMM üye tamsayısında bir azalma (boşalma) olduğunda, sadece bu eksik üyelikleri tamamlamak için yapılan özel bir seçim türüdür.
Seçimin hangi organı ve hangi kapsamda etkilediğini anlamak için.
2
Seçimlerin yenilenmesi kavramının 2017 sonrası işleyişini analiz edin.
Anayasa uyarınca seçimlerin yenilenmesine karar verildiğinde, yasama (TBMM) ve yürütme (Cumhurbaşkanlığı) seçimlerinin aynı gün ve birlikte yapılması zorunludur.
Yeni hükümet sistemindeki 'birlikte seçim' ilkesini hatırlamak için.
3
İki türü kapsam bakımından karşılaştırarak ayırt edici farkı bulun.
Ara seçimde sadece Meclis'in bir kısmı seçilirken, seçimlerin yenilenmesinde her iki anayasal organın tamamı için sandığa gidilir.
Seçenekler arasından anayasal tanıma en uygun olanı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Ara seçim ve seçimlerin yenilenmesi arasındaki mahiyet farkı
Soru 17Soru →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemelere göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) seçimlerinin dönemi, ertelenmesi ve ara seçimlerin yapılması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de üyesinin kalmaması halinde, bu boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.

Cevap

Bir ilin veya seçim çevresinin TBMM'de üyesinin kalmaması durumunda, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.
Anayasa'nın 7878. maddesinin dördüncü fıkrasına göre, bir ilin veya seçim çevresinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde üyesinin kalmaması durumu, ara seçimler için öngörülen genel zaman sınırlamalarının dışındadır. Bu durumda, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü seçim yapılması emredici bir hükümdür ve bu seçimler her dönemde bir defa yapılabileceğine dair kurala da tabi değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Genel seçim dönemini hatırla
19821982 Anayasası uyarınca TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri 55 yılda bir aynı günde yapılır.
Seçimlerin olağan dönemini belirlemek için gereklidir.
2
Ara seçimlerin genel yasaklarını değerlendir
Genel kural olarak seçimlerden sonraki ilk 3030 ay ve seçimlere kalan son 11 yıl ara seçim yapılamaz.
İstisnai durumların kapsamını belirlemek için temel kuralları bilmek gerekir.
3
Yüzde beşlik boşalma ve temsilcisiz kalma farkını analiz et
Yüzde beşlik boşalmada (3030 milletvekili) 3030 ay yasağı uygulanmaz ancak 11 yıl yasağı uygulanır. Temsilcisiz kalma durumunda ise hiçbir yasak uygulanmaz.
Sorudaki seçeneklerin doğruluğunu anayasal istisnalara göre test etmek gerekir.
4
Temsilcisiz kalma durumundaki süreyi belirle
Anayasa m. 78/478/4 uyarınca temsilcisiz kalma durumunda doksan günden sonraki ilk pazar günü seçim yapılır.
Doğru seçeneği anayasal metinle doğrulamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları ve Temsilcisiz Kalma Kuralı
Soru 18Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesi ile ilgili aşağıda verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin seçimlerin yenilenmesine karar verebilmesi için gerekli olan çoğunluk, üye tamsayısının salt çoğunluğu değil, beşte üç çoğunluğudur.
1982 Anayasası'nın 116. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360 milletvekili) seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Seçeneklerde belirtilen 'salt çoğunluk' ifadesi yanlış bir hukuki bilgidir; çünkü salt çoğunluk 301 milletvekiline tekabül eder ve bu sayı seçimleri yenilemek için yeterli değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 116. maddesinde düzenlenen 'Seçimlerin Yenilenmesi' usulünü incelemek.
Meclis kararıyla seçimlerin yenilenmesi için nitelikli bir çoğunluk arandığı tespit edilir.
Yasama organının kendi seçimlerini normal süresinden önce sonlandırabilmesi, anayasal sistemde basit çoğunlukla değil, geniş bir uzlaşı ile mümkün kılınmıştır.
2
Meclis'teki karar yeter sayısını kontrol etmek.
Karar yeter sayısının üye tamsayısının beşte üçü (600×35=360600 \times \frac{3}{5} = 360) olduğu görülür.
Salt çoğunluk (301301) yasama işlemlerinde genel kural olsa da, seçimlerin yenilenmesi gibi kritik kararlar için Anayasa özel (nitelikli) çoğunluk öngörmüştür.

Anahtar Kavram

Meclis Tarafından Seçimlerin Yenilenmesi (Karar Yeter Sayısı)

İpuçları

1
Anayasa'da bazı kararlar için basit çoğunluk yeterliyken, seçimlerin yenilenmesi gibi önemli durumlar için nitelikli (özel) bir sayı aranır.
2
Meclis'in seçim kararı alabilmesi için gereken oran, 600 milletvekilinin yüzde 60'ına denk gelir.
3
Gereken sayı 301 (salt çoğunluk) değil, 360'tır.

Daha Fazla Pratik

Ara seçimlerin (By-elections) hangi durumlarda zorunlu hale geldiğini ve genel seçimlere ne kadar süre kala yapılamayacağını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru →

Türkiye'de yürürlükte olan mevcut anayasal düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanı'nın "seçimlerin yenilenmesine" karar verme yetkisi ve bu sürecin hukuki sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı tarafından verilen seçimlerin yenilenmesi kararı, kırk sekiz saat içinde Resmî Gazete'de yayımlanarak ilan edilir.

Cevap

Cumhurbaşkanı tarafından verilen seçimlerin yenilenmesi kararı, kırk sekiz saat içinde Resmî Gazete'de yayımlanarak ilan edilir.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanı'nın seçim yenileme kararının ilan süresini belirtmektedir. 19821982 Anayasası'nın 116116. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı seçimlerin yenilenmesine karar verdiğinde bu karar 4848 saat içinde Resmî Gazete'de yayımlanır ve bu ilanı takip eden süreçte TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte gerçekleştirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yetki Sahibi Belirleme
Cumhurbaşkanı veya TBMM (üye tamsayısının 3/53/5 çoğunluğu ile) seçimleri yenileyebilir.
Anayasa'nın 116116. maddesi her iki organa da seçimleri yenileme yetkisi tanımıştır.
2
Usul ve Şartların İncelenmesi
Cumhurbaşkanı için herhangi bir gerekçe veya Meclis onayı şartı yoktur.
20172017 sistemiyle yürütmenin istikrarı için bu yetki doğrudan tanınmıştır.
3
İlan ve Zamanlama Analizi
Karar 4848 saat içinde Resmî Gazete'de yayımlanır; 6060. günü takip eden ilk Pazar seçim yapılır.
Sürecin hızlıca işletilmesi anayasal bir zorunluluktur.

Anahtar Kavram

Seçimlerin Yenilenmesi (Cumhurbaşkanı Yetkisi)

İpuçları

1
20172017 Anayasa değişiklikleri ile Cumhurbaşkanı'na tanınan seçimleri yenileme yetkisinin genişliğini düşünün.
2
Kararın resmî olarak duyurulması için tanınan sürenin çok kısa ve net bir saat dilimi olduğunu hatırlayın.
3
Anayasa'nın 116116. maddesinde geçen 'kırk sekiz saat' ifadesi bu yetkinin usulü için kilit bir detaydır.

Daha Fazla Pratik

TBMM'nin kendi kararıyla seçimleri yenilemesi için gereken nitelikli çoğunluk sayısını ve bunun 'parlamento kararı' niteliğini tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 20Soru →

19821982 Anayasası'na göre; milletvekili genel seçimlerinin üzerinden 3232 ay geçmiş ve bir sonraki genel seçimlere 1010 ay kalmışken, hem TBMMTBMM üye tamsayısının yüzde beşinin boşaldığı hem de bir ilin TBMMTBMM'de hiç temsilcisinin kalmadığı bir hukuki durumda ara seçim süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sadece temsilcisi kalmayan il için, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.

Cevap

Sadece temsilcisi kalmayan il için, boşalmayı takip eden doksan günden sonraki ilk pazar günü ara seçim yapılır.
Anayasa'nın 78. maddesine göre ara seçimler normal şartlarda genel seçimlerden 3030 ay geçmedikçe ve genel seçimlere 11 yıl kala yapılamaz. Ancak bir ilin veya seçim çevresinin Meclis'te hiç üyesinin kalmaması durumu bu yasakların dışındadır. Soruda verilen senaryoda seçime 1010 ay kaldığı için yüzde beşlik boşalma nedeniyle tüm ülkede bir ara seçim yapılamazken, temsilcisi kalmayan il için 9090 gün kuralı işletilerek seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Genel ara seçim yasağı süresini kontrol et.
Genel seçimden sonra 3030 ay geçmedikçe ve genel seçime 11 yıl kala ara seçim yapılamaz.
Anayasa'nın ara seçimlere ilişkin genel sınırlamasıdır.
2
Yüzde beşlik boşalma istisnasını değerlendir.
3030 sandalyelik boşalma olması durumunda 33 ay içinde ara seçim yapılır ancak seçime 11 yıl kala bu zorunluluk kalkar.
Senaryoda seçime 1010 ay kaldığı için bu madde işletilemez.
3
Temsilcisiz kalma durumunu analiz et.
Temsilcisiz kalan il için boşalmayı takip eden 9090 günden sonraki ilk pazar günü seçim yapılır.
Bu durum, ara seçim yasaklarının mutlak istisnasıdır.

Anahtar Kavram

Ara Seçim İstisnaları

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi ile ara seçim kararı arasındaki yetki farklarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Sayfa 1 / 4Sonraki