Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin Platoları

Türkiye'de platoların fiziki özellikleri ile bu alanlarda yürütülen ekonomik faaliyetler arasında yakın bir ilişki bulunmaktadır. Teke ve Taşeli platolarında karstik yapı ve buna bağlı su sorunu temel kısıtlayıcıyken, Erzurum ve Kars platolarında yüksek rakım ve düşük sıcaklıklar tarımı zorlaştırmaktadır.

Birbirinden tamamen farklı bu doğal koşullara rağmen;

I. Nüfus ve yerleşme yoğunluğunun az olması,
II. Tarımsal üretimin doğal koşullara (iklim ve litoloji) bağımlılığının yüksek olması,
III. En önemli ekonomik faaliyetin küçükbaş hayvancılık (kıl keçisi) olması

durumlarından hangileri her iki plato bölgesi için de ortak birer özellik olarak gösterilebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. I ve IICevap
  4. D
    II ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

Her iki plato grubunda da nüfus yoğunluğunun az olması ve tarımsal faaliyetlerin doğal koşulların kısıtlamalarına yüksek oranda bağımlı olması ortak özelliklerdir.
Teke ve Taşeli platolarında karstik erime ve suyun derinlere sızması, Erzurum ve Kars platolarında ise düşük sıcaklıklar tarımı kısıtlayan ana faktörlerdir. Bu doğal engeller, her iki bölgede de yerleşme uygunluğunu azaltarak nüfusun seyrek kalmasına (I) ve yapılan tarımsal üretimin doğa şartlarına (su ve sıcaklık) çok bağlı olmasına (II) neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Teke ve Taşeli platolarının özelliklerini analiz et.
Litolojik yapı karstiktir, su yer altına sızar, yüzey suları fakirdir. Bu durum tarımı zorlaştırır ve nüfusun seyrek olmasına neden olur. Hayvancılıkta kıl keçisi (küçükbaş) yaygındır.
Bölgesel kısıtlayıcı faktörleri belirlemek için.
2
Erzurum ve Kars platolarının özelliklerini analiz et.
Volkanik (lav) örtülüdür ve çok yüksektir. Sert karasal iklim nedeniyle tarım sezonu çok kısadır, bu da nüfusun seyrek olmasına yol açar. Yaz yağışları ile gürleşen çayırlar nedeniyle büyükbaş hayvancılık yaygındır.
Karşılaştırma yapılacak diğer bölgeyi anlamak için.
3
Ortak özellikleri belirle.
I. öncül (Nüfus seyrekliği) her ikisi için de geçerlidir. II. öncül (Doğaya bağımlılık) her ikisi için de geçerlidir. III. öncül (Küçükbaş hayvancılık) sadece Teke-Taşeli için geçerlidir; Erzurum-Kars'ta büyükbaş hakimdir.
Öncülleri bölgelerin gerçekleriyle eşleştirmek için.

Anahtar Kavram

Platoların oluşum süreçleri ile beşerî ve ekonomik faaliyetler arasındaki ilişki.

İpuçları

1
Platoların yüksekliği ve toprak yapısı orada hangi ekonomik faaliyetin yapılabileceğini belirler.
2
Erzurum-Kars'ta yaz yağışları çayırları gürleştirirken, Teke-Taşeli'de sular yer altına sızdığı için yüzeyde kuraklık yaşanır.
3
Büyükbaş hayvancılık ile küçükbaş hayvancılığın doğal ortam gereksinimlerini (çayır vs. maki/bozkır) karşılaştırın.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki aşınım düzlüğü platolarının (Çatalca-Kocaeli) nüfus ve sanayi açısından neden bu bölgelerden ayrıldığını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla