Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde, özellikle yüksek dereceli devlet memurlarının vefatlarından sonra veya görevden alınmaları durumunda, mallarının devlet hazinesine (Hazine−iHazine-i AmireAmire) aktarılması usulüne "müsadere" denilmiştir. Bu uygulama, padişahın "kul sistemi" üzerindeki haklarından biri olarak kabul edilmiştir. Buna göre, müsadere usulünün uygulanmasının Osmanlı toplumsal ve ekonomik yapısı üzerindeki en temel etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Merkezi otoriteye rakip olabilecek güçlü bir yerel aristokrasinin ve sermaye birikiminin oluşmasını engellemesiCevap
  2. B
    Tımar sistemindeki aksaklıkları gidererek tarımsal üretimin her bölgede artış göstermesini sağlaması
  3. C
    Gayrimüslim tebaadan alınan cizye ve haraç gibi vergilerin tahsilatını kolaylaştırması
  4. D
    Lonca teşkilatındaki zanaatkarların dükkân açma hakkı olan 'Gedik' belgesini devletten almasını zorunlu kılması
  5. E
    Piyasadaki temel ihtiyaç maddelerinin fiyatlarını 'Narh' sistemiyle denetlemeye yardımcı olması

Cevap

Doğru yanıt, müsadere sisteminin merkezi otoriteye rakip olabilecek güçlü bir yerel aristokrasinin ve sermaye birikiminin oluşmasını engellemesidir.
Müsadere usulü, devlet görevlilerinin servetlerini miras yoluyla ailelerine bırakmalarını engellediği için toplumsal yapıda güçlü bir soylular sınıfının (aristokrasinin) oluşmasını engellemiş ve merkezi otoritenin mutlak gücünü pekiştirmiştir. Bu durum aynı zamanda özel mülkiyet anlayışının gelişmesini de yavaşlatmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Müsadere kavramının tanımı analiz edilir.
Müsadere, devletin memur mallarına el koyma hakkıdır.
Sistemin kimlere ve ne amaçla uygulandığını anlamak için temel tanımdan başlanmalıdır.
2
Sistemin siyasi ve sosyal gerekçeleri değerlendirilir.
Sistemin temel amacı, devlet memurlarının aşırı zenginleşerek padişahın otoritesine rakip olmasını önlemektir.
Osmanlı Devleti'nde merkeziyetçi yapının korunması birincil önceliktir.
3
Uygulamanın uzun vadedeki ekonomik sonuçları yorumlanır.
Servet birikiminin babadan oğula geçememesi nedeniyle Batı tarzı bir burjuva veya aristokrat sınıfı doğamamıştır.
Özel mülkiyetin devlet güvencesi altında olmaması sermaye birikimini kısıtlamıştır.

Anahtar Kavram

Müsadere Sistemi ve Merkezi Otorite

İpuçları

1
Bu sistemin neden sadece devlet memurlarına ve zenginlere uygulandığını düşünün.
2
Padişahın neden kimsenin kendisinden daha güçlü bir servete sahip olmasını istemeyeceğini hatırlayın.
3
Özel mülkiyet ve miras hakkının kısıtlanması, toplumda nasıl bir sınıfın oluşmasını engeller?

Daha Fazla Pratik

Bu uygulamanın Tanzimat Fermanı ile neden sınırlandırıldığını araştırmak, özel mülkiyetin gelişimi konusunu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Sistemi 'merkeziyetçilik' kavramıyla eşleştirerek çözebilirsiniz. Merkeziyetçi bir devlette, devletten bağımsız bir güç odağının (soylu sınıfı gibi) oluşması istenmez.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomi ve Maliye

Bu konudan daha fazla soru