Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEkonomi ve Maliye

Osmanlı Devleti'nde gayrimüslim tebaadan alınan 'cizye' vergisi; devletin bu kişilerin can ve mal güvenliğini sağlaması ile onları askerlik hizmetinden muaf tutması karşılığında tahsil edilen bir şer'i vergidir.

Buna göre, cizye vergisiyle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Yalnızca eli silah tutabilen, sağlıklı ve kazanç sahibi gayrimüslim erkeklerden tahsil edilmesi
  2. B
    Mükelleflerin ekonomik durumlarına göre 'âlâ', 'evsat' ve 'ednâ' olmak üzere üç sınıfa ayrılması
  3. C
    Din adamları, kadınlar, çocuklar ve muhtaç durumdaki engellilerin bu vergiden muaf tutulması
  4. II. Mahmut döneminde yapılan merkeziyetçi reformlar kapsamında tamamen kaldırılmasıCevap
  5. E
    İslam hukukuna dayalı şer'i bir vergi olup gelirinin doğrudan merkez hazinesine aktarılması

Cevap

Cizye vergisinin II. Mahmut döneminde kaldırıldığına dair ifade yanlıştır; bu vergi Tanzimat dönemi sonrasındaki Islahat Fermanı ile değişime uğramıştır.
Cizye vergisi, Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine kadar devam etmiş, 1856 yılında ilan edilen Islahat Fermanı ile gayrimüslimlere yönelik eşitlik politikası çerçevesinde kaldırılmıştır. II. Mahmut döneminde vergi toplama usullerinde ve merkezileşmede önemli adımlar atılmış olsa da bu verginin tamamen kaldırılması söz konusu değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Cizye vergisinin temel özelliklerini hatırla.
Cizye; gayrimüslim, sağlıklı, erkek ve kazanç sahibi tebaadan askerlik yapmamaları ve can güvenliklerinin sağlanması karşılığında alınır.
Verginin kimden ve neden alındığını belirlemek seçenekleri elemeye yardımcı olur.
2
Verginin sınıflandırılmasını ve muafiyetlerini kontrol et.
Gelir durumuna göre üç kademeli (âlâ, evsat, ednâ) olduğu ve kadın, çocuk, yaşlı, din adamı gibi grupların muaf olduğu bilgisi teyit edilir.
Bu detaylar verginin mali ve hukuki yapısını anlamak için kritiktir.
3
Verginin tarihsel olarak ne zaman kaldırıldığını incele.
Cizye, 1856 Islahat Fermanı ile kaldırılmış ve yerine gayrimüslimlerin askerlik bedeli olan 'Bedel-i Askeri' getirilmiştir.
II. Mahmut dönemi reformları merkeziyetçi olsa da cizye bu dönemde kaldırılmamıştır.

Anahtar Kavram

Osmanlı Vergi Sistemi ve Cizye

İpuçları

1
Cizyenin kaldırılması, gayrimüslim tebaa ile Müslüman tebaanın hak ve sorumluluklar açısından eşitlenmesi süreciyle ilgilidir.
2
1856 yılında ilan edilen ve gayrimüslimlere geniş haklar tanıyan belgeyi düşünün.
3
Cizye, II. Mahmut'un reformlarından ziyade Tanzimat dönemindeki 'Islahat Fermanı' ile kaldırılıp yerine 'Bedel-i Askeri' getirilmiştir.

Daha Fazla Pratik

Osmanlı'daki diğer temel şer'i vergiler olan Öşür ve Haraç ile cizye arasındaki farkları içeren bir karşılaştırma tablosu hazırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomi ve Maliye

Bu konudan daha fazla soru