Karahanlılar, İslamiyet'i kabul ettikten sonra toplumsal ve hukuki hayatı düzenlemek amacıyla İslam hukukunu (Şer'i hukuk) benimsemişlerdir. Ancak devletin 'töre'ye dayalı geleneksel yapısı, yeni inancın getirdiği kuralların yanında varlığını sürdürmeye devam etmiştir. Karahanlılardaki bu 'hukuk sentezi' devletin siyasi kimliğini de şekillendirmiştir.
Buna göre, Karahanlı hukuk sistemindeki aşağıdaki uygulamalardan hangisi, devletin siyasi otoritesinin 'eski Türk devlet geleneği'ndeki köklerini koruduğunun en açık göstergesidir?
- Hükümdarın örfi hukukun uygulandığı 'Yargu' mahkemelerine başkanlık ederek nihai yargı yetkisini elinde tutmasıCevap
- BBaş kadı olan 'Kadıl-Kudat'ın hükümdarın tüm siyasi kararlarını şer'i açıdan veto etme yetkisine sahip kılınması
- CMahkemelerde görev yapan kadıların tamamının askeri disiplinden gelen hanedan üyeleri arasından atanması
- DŞer'i mahkemelerin sadece Müslüman olmayan azınlıkların kendi aralarındaki davalarına bakmakla görevlendirilmesi
- Eİslamiyet'in kabulüyle birlikte 'Töre'nin tüm kurallarının geçersiz sayılarak mutlak teokratik bir düzenin kurulması
Cevap
Hükümdarın örfi hukukun uygulandığı 'Yargu' mahkemelerine başkanlık ederek nihai yargı yetkisini elinde tutması
Karahanlılarda hukuk sistemi Şer'i ve Örfi olarak ikiye ayrılmıştır. Şer'i davalara Kadılar bakarken, devletin işleyişi, teşkilat yapısı ve siyasi suçlarla ilgili olan örfi davalara 'Yarganlar' bakardı. En yüksek örfi mahkeme olan 'Yargu'ya bizzat hükümdarın başkanlık etmesi, İslamiyet öncesindeki 'Hakan'ın töre üzerindeki mutlak otoritesinin' İslam sonrasında da siyasi yapıda devam ettiğinin en net göstergesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Karahanlılarda Hukuki Sentez ve Örfi Hukuk (Yargu)
İpuçları
1
İslamiyet öncesindeki 'Töre'nin Karahanlılardaki karşılığına odaklanın.
2
Hükümdarın hangi mahkemeye başkanlık etmesi onun eski gelenekleri sürdürdüğünü gösterir?
3
'Yargu' terimi, eski Türklerde yüksek devlet mahkemesi ve yargılama anlamında kullanılmaktadır.
Daha Fazla Pratik
Karahanlılar ile Büyük Selçukluların hukuk sistemlerindeki benzerlik ve farklılıkları karşılaştırarak 'Örfi Hukuk'un gelişimini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s