Soru

Zorluk: OrtaKarahanlılar

Karahanlılar, Orta Asya’da İslamiyet’i kabul eden ilk büyük Türk devleti olmalarına rağmen, devlet yönetiminde ve sosyal hayatta eski Türk geleneklerini sürdürmeye büyük özen göstermişlerdir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Karahanlıların İslamiyet'i kabul etmelerine rağmen "millî (Türk) benliklerini" koruduklarının bir kanıtı olarak gösterilemez?

  1. A
    Resmî yazı dili olarak Hakaniye Türkçesini kullanmaları
  2. B
    Hükümdarların Han, Hakan ve İlig Han gibi Türkçe unvanları kullanması
  3. C
    Kültürel hayatta Uygur alfabesini kullanmaya devam etmeleri
  4. D
    Ülke topraklarını yönetirken İkili Teşkilat sistemini uygulamaları
  5. Semerkant'ta Türk-İslam tarihinin ilk düzenli medreselerini inşa etmeleriCevap

Cevap

Semerkant'ta Türk-İslam tarihinin ilk düzenli medreselerini inşa etmeleri
Semerkant'ta medrese inşa edilmesi Karahanlıların İslam kültürünü benimsediklerini ve bu medeniyete ait kurumları hayata geçirdiklerini gösterir. Medreseler İslamiyet öncesi Türk devlet geleneğinde bulunmayan, İslam dünyasına özgü kurumlardır. Dolayısıyla bu durum 'millî benliği koruma' değil, 'İslam medeniyetine entegrasyon' ile ilgilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Karahanlı Devleti'nin temel karakteristiğini analiz edin.
Devlet, Türk töresi ile İslam dinini sentezleyen bir yapıya sahiptir.
Karahanlılar hem Orta Asya geleneklerini sürdürmüş hem de İslamiyet'in getirdiği yeni kurumları hayata geçirmişlerdir.
2
Seçenekleri 'Türk Geleneği' ve 'İslam Etkisi' olarak gruplandırın.
Türkçe dil, Han/Hakan unvanları, Uygur alfabesi ve İkili Teşkilat 'Türk Geleneği' grubundadır. Medreseler ise 'İslam Etkisi' grubundadır.
Soruda 'millî benliğin korunduğuna kanıt olamaz' ifadesi geçtiği için İslamiyet ile hayatımıza giren yenilikleri bulmalıyız.
3
Medrese kurumunun kökenini değerlendirin.
Medreseler, İslam dünyasına ait özgün eğitim kurumlarıdır.
Eski Türklerde (İslamiyet öncesi) medrese benzeri bir kurumsal yapı bulunmamaktadır, bu nedenle bu bir 'koruma' değil 'yeni bir kültüre adaptasyon' örneğidir.

Anahtar Kavram

Karahanlılarda Türk-İslam Sentezi

İpuçları

1
Karahanlılar döneminde yapılan her yenilik eski Türk gelenekleriyle ilgili değildir.
2
İslamiyet öncesi dönemde (Göktürkler, Hunlar vb.) eğitim sistemini ve kurumlarını düşünün. Hangisi o dönemde yoktu?

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar döneminde kaleme alınan Kutadgu Bilig ve Divan-ı Lügati't-Türk eserlerinin içeriğindeki millî unsurları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla