Soru

Zorluk: Çok zorMilletvekilliğinin Sona Ermesi

19821982 Anayasası’nın 8484. ve 8585. maddeleri çerçevesinde milletvekilliğinin sona ermesine ilişkin usul kuralları incelendiğinde; üyeliğin düşmesi için Genel Kurulda gizli oylama yapılmasının şart olduğu, kararın alınması için **üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 kabul oyu) aranmadığı ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine** iptal başvurusunun yapılabildiği durum aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğinden istifa etmesi
  2. Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar edilmesiCevap
  3. C
    Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmama
  4. D
    Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma sebebiyle sona ermesi
  5. E
    Milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcısı veya Bakan olarak atanması

Cevap

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti veya görevi sürdürmekte ısrar edilmesi durumunda, üyeliğin düşmesine 'gizli oylama' ile karar verilir, salt çoğunluk aranmaz ve yargı yolu açıktır.
Doğru cevap olan bağdaşmazlıkta ısrar durumu, Anayasa'da hem gizli oylama şartına bağlanmış hem basit çoğunlukla karar alınabilen hem de Anayasa Mahkemesi denetimine tabi kılınmış tek düşme halidir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesi (AYM) denetimine tabi olan durumları belirle.
İstifa, bağdaşmazlıkta ısrar ve devamsızlık.
Anayasa'nın 8585. maddesi sadece bu üç durum için milletvekiline veya bir diğer üyeye 77 gün içinde AYM'ye başvurma hakkı tanır.
2
Bu üç durum arasından 'gizli oylama' şartı olanı tespit et.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir hizmeti sürdürmekte ısrar edilmesi.
Anayasa'nın 8484. maddesinin 22. fıkrası açıkça 'Genel Kurulca gizli oyla karar verilir' hükmünü içermektedir.
3
Çoğunluk şartlarını karşılaştır.
Devamsızlıkta 301301 (salt çoğunluk) gerekirken, bağdaşmazlıkta basit çoğunluk yeterlidir.
Anayasa sadece devamsızlık (84/484/4) için özel bir nitelikli çoğunluk öngörmüştür; bağdaşmazlıkta (84/284/2) ise genel kural (basit çoğunluk) işler.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve Yargısal Denetimi

İpuçları

1
Üyeliğin düşmesi için Meclis kararı gereken haller ile kendiliğinden sona eren halleri (ölüm, atanma vb.) ayırt etmelisiniz.
2
Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu (8585. md) sadece istifa, bağdaşmazlık ve devamsızlık kararları için mümkündür.
3
Anayasa metninde sadece bağdaşmazlık (84/284/2) için 'gizli oylama' ifadesi açıkça kullanılmıştır; devamsızlık için ise 'salt çoğunluk' vurgusu vardır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği düşürülen bir üyenin Anayasa Mahkemesine başvuru sürelerini ve mahkemenin karar verme süresini tekrar ediniz.

Alternatif Yöntem

Sona erme hallerini 'Mahkeme Kararı', 'Kendiliğinden' ve 'Meclis Kararı' olarak üç sütunlu bir tabloda gruplandırarak oylama usullerini yanlarına not edebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla