Soru

Zorluk: OrtaParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye, 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ kuzey paralelleri arasında yer alan bir ülkedir. Bu matematiksel konumun bir sonucu olarak, yıl içerisindeki gece ve gündüz süreleri arasındaki fark, bulunulan enlem derecesine göre değişkenlik göstermektedir. Özellikle ekinoks tarihleri dışındaki günlerde bu fark, Ekvator'dan uzaklaşıldıkça belirgin bir şekilde artmaktadır.

Buna göre, kış gündönümünün yaşandığı 21 Aralık tarihinde, aşağıdaki illerin hangisinde gece ile gündüz süresi arasındaki zaman farkının diğerlerine göre daha fazla olması beklenir?

  1. SinopCevap
  2. B
    Hatay
  3. C
    Erzurum
  4. D
    Iğdır
  5. E
    Antalya

Cevap

Türkiye'nin en kuzeyinde yer alan Sinop ilinde gece ile gündüz süresi arasındaki fark en fazladır.
Dünya'nın şekli ve eksen eğikliği nedeniyle, Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe gece ile gündüz süreleri arasındaki fark artar. Türkiye bir Kuzey Yarım Küre ülkesi olduğundan, en kuzey noktası olan Sinop kutuplara en yakın konumdadır. Bu nedenle, 21 Aralık veya 21 Haziran fark etmeksizin, ekinokslar dışındaki tüm tarihlerde gece-gündüz süre farkının en fazla olduğu ilimiz Sinop'tur.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihsel bağlamı analiz etme
21 Aralık tarihinde Kuzey Yarım Küre'de en uzun gece yaşanır ve kuzeye gidildikçe gece süresi uzar.
Eksen eğikliğine bağlı olarak kış gündönümünde aydınlanma çizgisi enlemlere göre farklılık gösterir.
2
Enlem kuralını uygulama
Gece ve gündüz süreleri arasındaki fark, Ekvator'da her zaman 0 iken, kutuplara doğru gidildikçe artar.
Kuzeye (kutuplara doğru) gidildikçe paralellerin uzunluğu azalırken gece-gündüz çizgisi arasındaki yay farkı büyür.
3
Şehirlerin enlem konumlarını karşılaştırma
Sinop 42∘42^\circ K enlemiyle en kuzeyde, Hatay ise 36∘36^\circ K enlemiyle en güneyde yer alır.
Seçenekler arasında kutup noktasına en yakın olan ilin enlem derecesi en büyük olandır.

Anahtar Kavram

Enlem arttıkça (Ekvator'dan uzaklaşıldıkça) gece-gündüz süre farkı artar.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla