Türk idari teşkilat yapısında, idarenin bütünlüğü ilkesini gerçekleştirmek amacıyla hiyerarşi ve idari vesayet olmak üzere iki temel denetim yolu öngörülmüştür. Bu iki denetim türü arasındaki temel ayrım noktası, denetleyen makam ile denetlenen birimin aynı veya farklı kamu tüzel kişilikleri içerisinde yer alıp almamasıdır. Buna göre, aşağıdaki makam veya birim eşleşmelerinden hangisi arasındaki hukuki ilişki bir 'idari vesayet' örneğidir?
- AVali — Kaymakam
- İçişleri Bakanı — Büyükşehir Belediye BaşkanıCevap
- CÜniversite Rektörü — Fakülte Dekanı
- DBakan — Bakan Yardımcısı
- Eİl Milli Eğitim Müdürü — İlçe Milli Eğitim Müdürü
Cevap
İçişleri Bakanı ile Büyükşehir Belediye Başkanı arasındaki ilişki, merkezi idarenin yerinden yönetim kuruluşu üzerindeki denetimi olduğu için idari vesayettir.
İçişleri Bakanı (Merkezi İdare/Devlet) ile Büyükşehir Belediye Başkanı (Mahalli İdare) arasındaki ilişki, iki ayrı kamu tüzel kişiliği arasındaki denetimi temsil eder. Türk hukuk sisteminde merkezin yerinden yönetim üzerindeki bu kısıtlı denetim yetkisine 'İdari Vesayet' denir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari Vesayet ve Hiyerarşi Ayrımı
İpuçları
1
Denetleyen ve denetlenen makamların 'tek bir çatı' (tüzel kişilik) altında olup olmadığına bakmalısın.
2
Belediyeler, köyler ve üniversiteler kendi 'kamu tüzel kişiliğine' sahiptir. Devletten ayrı birer birimdirler.
3
Merkezi idaredeki bir Bakanın, özerk bir yapı olan Belediyeyi denetlemesi 'İdari Vesayet'tir.
Daha Fazla Pratik
İdari vesayet yetkisinin kapsamını (yerindelik denetimi yapılamaması gibi) incelemek bu konuyu pekiştirir.
Alternatif Yöntem
Şu kuralı hatırla: Aynı tüzel kişilik = Hiyerarşi (Amir-Memur), Farklı tüzel kişilik = Vesayet (Vasi-Vesayet altındaki).
Tahmini Süre:50s